Fagna áliti um vafa á afturvirkum vöxtum

Samtök lánþega fagna áliti embættis Talsmanns neytenda hvar settur er fram rökstuddur vafi umheimild fjármálafyrirtækja til að krefja lánþega um afturvirka vexti.

Í tilkynningu frá Samtökum lánþega segir að Talsmaðurinn taki þar undir sjónarmið Samtaka lánþega sem sett voru fram strax í kjölfar úrskurða Hæstaréttar frá 14. febrúar síðast liðnum.

Í leiðbeinandi áliti Talsmanns er settur fram greinargóður rökstuðningur með vísan til meginreglna laga, laganna sjálfra, skýrra dómafordæma sem og Evrópureglna um neytendavernd. Segir meðal annars:

“Hitt kemur ekki fram í lögum að fjármálafyrirtæki geti eftir endurútreikning krafið neytendur um hækkun á eftirstöðvum höfuðstóls og eftir atvikum gert neytendum að greiða bakreikning - svo sem vegna skuldbindingar sem þegar hefur verið efnd. Slíkar kröfur vegna „vangreiðslu“ vaxta í fortíðinni telur talsmaður neytenda ekki standast - m.a. með vísan til gagnályktunar frá lögunum. Ekki  liggur heldur fyrir dómur um hvort unnt sé að gera kröfur um vexti aftur í tímann miðað við vexti Seðlabanka Íslands þegar samningar hafa verið gerðir upp samkvæmt greiðsluseðlum á hverjum tíma.”

Samkvæmt þessu er ljóst, svo sem samtökin hafa lagt áherslu á, að engin heimild er til staðar í lögum til að innheimta ólögmæt lán með þeim hætti sem fjármálafyrirtækin gera.

Þvert á móti má gera ráð fyrir að endurútreikningur eigi að byggja á eftirfarandi aðferðafræði:

Lán skal fært til upphaflegs höfuðstóls og frá þeirri fjárhæð dregin sú fjárhæð sem samkvæmt greiðsluseðlum hefur verið greidd inn á höfuðstól.

Líta ber á greiddar vaxtagreiðslur samkvæmt greiðsluseðlum sem fullnaðaruppgjör vaxta, enda enginn fyrirvari gerður af hálfu fjármalafyrirtækjanna um annað.

Frá og með síðasta greidda gjalddaga skuldbindingar skal fjármálastofnun reikna lægstu óverðtryggðu vexti eins og þeir eru gefnir út af Seðlabanka Íslands, á þann höfuðstól sem eftir stendur af láni skv. lið 1.

Allar tilraunir fjármálafyrirtækja til að reikna gengistryggðar skuldbindingar með öðrum hætti ber að túlka sem tilraun til ólögmætrar auðgunar, enda hvergi að finna heimild til slíkra útreikninga sem stenst stjórnarskrá lýðveldisins.

Reiknaða inneign lánþega skal endurgreiða í samræmi við fyrirmæli í lögum.

Samtök lánþega vekja athygli á því að ekki hafa enn verið færðar röksemdir fyrir gagnstæðri túlkun og hefur ekkert fjármálafyrirtæki séð sér fært að svara fyrirspurnum lánþega varðandi heimildir til innheimtu fyrir liðinn tíma.