Raunvirði eigna lífeyrissjóðann minnkaði um tæp 16%

Í ágústlok hafði hrein eign lífeyrissjóðanna rýrnað um 4,7% að nafnvirði frá sama mánuði árið 2008. Sé hins vegar tekið mið af verðbólgu minnkaði hrein eign að raunvirði um tæplega 16% á tímabilinu.

Þetta kemur fram í Morgunkorni greiningar Íslandsbanka. Þar segir að ávöxtun sjóðanna var væntanlega talsvert rýrari en þessar tölur gefa til kynna, þar sem iðgjöld sjóðsfélaga eru mun meiri en útgreiðsla lífeyris. Til dæmis má nefna að árið 2007 námu iðgjöld umfram útgreiðslu lífeyris rúmum 93 milljörðum kr., sem samsvarar u.þ.b. 7,8 milljörðum kr. hreinu innflæði í mánuði hverjum.

Hrein eign lífeyrissjóðanna jókst nokkuð í ágúst, aðallega vegna góðrar ávöxtunar af erlendri hlutabréfaeign og erlendum hlutabréfasjóðum. Var hrein eign sjóðanna til greiðslu lífeyris 1.738,5 milljarða kr. í lok mánaðarins og hafði þá aukist um 5,6 milljarða kr. í mánuðinum. Kemur þetta fram í tölum sem Seðlabankinn hefur nú birt.

Sjóðirnir áttu í lok mánaðarins samanlagt 390,1 milljarða kr. í erlendum hlutabréfum og hlutabréfasjóðum og hækkaði sú eign um 3,1 milljarða kr. í mánuðinum eða um 0,8%. Gott gengi hefur verið á ýmsum erlendum hlutabréfamörkuðum undanfarið og hækkaði t.d. S&P 500 hlutabréfavísitalan um 2,6% og Nasdaq um 5,5%.

Vægi erlendra hlutabréfa og hlutabréfasjóða af hreinni eign til greiðslu lífeyris var um 22% í lok ágúst sem er nokkuð hátt sögulega séð og nýtist þeim vel nú þegar erlendir markaðir taka vel við sér.

Talsverð óvissa er enn um endanlegt mat á eignum lífeyrissjóðanna eftir bankaáfallið undir lok síðastliðins árs. Af þeim sökum ber að taka mati á hreinni eign sjóðanna með fyrirvara. Stærsta áfallið fyrir sjóðina var af innlendri hlutabréfaeign þeirra og hefur sú eign verið færð niður. Í lok september í fyrra áttu sjóðirnir 151 milljarða kr. í innlendum hlutabréfum og hlutabréfasjóðum.

Um áramótin síðustu var sú staða komin í 35 milljarða kr. og hafði lækkað um 116 milljarða kr. frá því í septemberlok. Eign sjóðanna í innlendum hlutabréfum og hlutabréfasjóðum var nú í lok ágúst 35 milljarða kr. eða 2% af eign sjóðanna til greiðslu lífeyris. Staða þeirra á þeim markaði er því sáralítil enda er sá markaður afar lítill.

Þróun íslensku sjóðanna er þó ekkert einsdæmi. Í lok síðasta árs gaf OECD út skýrslu um áhrif fjármálakreppunnar á lífeyrissjóði í aðildarlöndunum. Var það mat stofnunarinnar að hrein eign sjóðanna í heild hefði rýrnað um tæp 20% frá upphafi ársins 2008 til októberloka það ár.

Í því ljósi má segja að staða íslensku sjóðanna sé viðunandi, enda hafa ekki lífeyrissjóðakerfi annarra landa þurft að glíma við að meirihluti innlendrar hlutabréfaeignar þurrkaðist út. Ljóst er að sjóðirnir eru enn sterkir og stórir í samanburði við lífeyrissjóði annarra landa.