Mismunandi skoðanir um vexti í peningastefnunefnd

Mismundandi skoðanir komu fram um hvaða vaxtastig eigi að gilda á ýmsum vöxtum Seðlabankans á síðasta fundi Peningastefnunefndar. Töluverðar umræður urðu um vaxtastigið áður en ákvörðun var tekin um að halda sjálfum stýrivöxtunum óbreyttum.

Þetta kemur fram í síðustu fundargerð Peningastefnunefndar sem birt hefur verið á vefsíðu Seðlabankans. Þar segir að í ljósi umræðunnar lagði seðlabankastjóri til að veðlánavextir (stýrivextir) yrðu lækkaðir úr 12,0% í 11,5%, innlánsvextir yrðu lækkaðir úr 9,5% í 9,25% og daglánavextir úr 16,0% í 14,5%.

„Jafnframt lagði hann til að efnt yrði til útboðs innstæðubréfa til 28 daga með 9,5% lágmarksvöxtum og 10,0% hámarksvöxtum. Seðlabankastjóri benti á að með þessu væri heildaraðhaldi peningastefnunnar haldið óbreyttu, þótt samsetning þess breyttist. Jafnvel þótt veðlánavextir og innlánsvextir yrðu lækkaðir yrðu ráðandi vextir samt 9,5% vegna uppboðs innstæðubréfa með 9,5% lágmarksvöxtum."

Fram kemur að allir nefndarmenn voru hlynntir þeim tillögum seðlabankastjóra að lækka daglánavexti í 14,5% og að efna til útboðs innstæðubréfa til 28 daga, með 9,5% lágmarksvöxtum og 10,0% hámarksvöxtum. „Tveir nefndarmenn lögðu til að veðlánavextir yrðu lækkaðir úr 12,0% í 11,5% og innlánsvextir úr 9,5% í 9,25%. Þrír meðlimir voru á móti þessari tillögu og kusu að veðlánavextir og innlánsvextir yrðu óbreyttir," segir síðan í fundargerðinni.

„Þeir sem studdu tillöguna um að lækka innlánsvexti bentu á að það mundi liðka fyrir uppboðinu á innstæðubréfum og þau kynnu því að taka til sín meira lausafé af markaðnum. Bent var á að með því að lækka veðlánavextina yrðu undirstrikuð þau skilaboð að hinir virku stýrivextir væru nú talsvert undir 12,0% og að öðru óbreyttu væri ekki útlit fyrir að þörf væri á að virkir stýrivextir hækkuðu á ný á næstunni.

Bent var á að jafnvel þótt taka bæri tillit til verðbólguhorfa væri hættan af annarrar umferðar áhrifum af lágu gengi krónunnar mjög takmörkuð vegna slakans í hagkerfinu og að áfram væru horfur á að verulega drægi úr verðbólgu á næstu misserum."

Meirihluti nefndarmanna vildi hins vegar halda veðlánavöxtum og innlánsvöxtum óbreyttum. Þeir vildu fara varlega og töldu nauðsynlegt að fleiri úrlausnarefni yrðu leidd til lykta áður en þessir vextir yrðu lækkaðir. Þeir bentu á að núverandi markmið peningastefnunnar væri gengisstöðugleiki og að gengisþróunin undanfarið væri ekki nægilega hagstæð til að rökstyðja vaxtalækkun. Að auki fannst þeim mikilvægt að sýna staðfestu í því að styðja við gengið.

Einn nefndarmanna lýsti einnig áhyggjum sínum af því að jafnvel þótt veðlánavextir væru í raun ekki þeir seðlabankavextir sem hefðu mest áhrif um þessar mundir, myndu þeir væntanlega, þegar framboð á lausafé í kerfinu yrði aftur komið í eðlilegt horf, gegna að nýju því hlutverki að ákvarða jaðarkostnað skammtímafjármögnunar.

Með því að lækka þessa vexti nú gæti það leitt til lægri vaxta skuldabréfa til lengri tíma, með því að hafa áhrif á væntingar til skammtímavaxta í framtíðinni og þar með endurspeglað minna aðhald peningastefnunnar.

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands ákvað því að veðlánavextir og innlánsvextir yrðu áfram óbreyttir, 12,0% og 9,5%, en að daglánavextir yrðu lækkaðir úr 16,0% í 14,5%. Ennfremur ákvað nefndin að efna til útboðs innstæðubréfa til 28 daga með 9,5% lágmarksvöxtum og 10,0% hámarksvöxtum.