Gengishrun íslensku krónunnar með því mesta í sögunni

Raungengi íslensku krónunnar féll um rúm 44% frá því í lok júní 2007 þar til í lok nóvember 2008, miðað við körfu 58 mynta heims samkvæmt útreikningum Alþjóðagreiðslubankans í Basel (BIS).

Hagfræðideild Landsbankans fjallar um þetta í Hagsjá sinni. Þar segir að þetta sé fjórða mesta hrun gjaldmiðils á 18 mánaða tímabili samkvæmt gagnagrunni BIS sem nær aftur til 1994.

Ísland á hinsvegar heimsmetið yfir hrun raungengis frá ársbyrjun 2008. Á því tímabili féll raungengi krónunnar um 38% en næst í röðinni kemur suður-kóreska vonnið sem rýrnaði að kaupmætti um 24% á sama tíma, breska pundið og nýsjálenski dollarinn sem féllu um 18%.

Raungengi er mælikvarði á kaupmátt íslenskrar krónu að teknu tilliti til gengis gagnvart helstu myntum og verðbólgu innanlands og utan. BIS miðar í sínum útreikningi við körfu 58 gjaldmiðla og neysluverðsvísitölu í hverju landi. Seðlabanki Íslands sem birti nýjar tölur yfir raungengi fyrr í vikunni miðar við þrengri myntkörfu og færri viðskiptalönd, en niðurstaðan virðist vera mjög sambærileg.

Mesta fall raungengis á átján mánuðum sem skráð er af BIS síðustu 15 árin var þegar kaupmáttur indónesískrar rúpíu féll um 68% frá ársbyrjun 1997 fram á mitt ár 1998. Þá féll raungengi argentínska pesans um 62% frá ársbyrjun 2001 og kaupmáttur rússnesku rúblunnar féll um 51% frá því september 1997 og næstu 18 mánuði.

Sorgarsaga krónunnar frá því að fjármálakreppan hófst á miðju ári 2007 er svo næst á þessum lista.

Kaupmáttur nokkurra Evrópumynta rýrnaði einnig um 15-25% á átján mánuðum á sjöunda og áttunda áratugnum, svo sem finnska marksins, breska pundsins, portúgalska skútans og ítölsku lírunnar. Sæti krónunnar yfir rýrar myntir virðist hinsvegar í lítilli hættu.

Mesta styrking raungengis íslensku krónunnar á 18 mánaða tímabili samkvæmt mælingu BIS var 23% frá maílokum 2004 til októberloka 2005. Svo miklar sveiflur eru fátíðar en þó má finna nokkuð mörg dæmi um að raungengi krónunnar styrkist eða veikist um meira en 10% á átján mánuðum en þau dæmi eru mun algengari eftir 2004 en fyrir þann tíma.