Skuldastaða þjóðarbúsins betri en tölur segja til um

"Erlend staða þjóðarbúsins er öllu hagfelldari heldur en ætla mætti við fyrstu sýn, þótt vissulega sé hún neikvæðari en góðu hófi gegnir."

Þetta segir í Morgunkorni greiningar Íslandsbanka sem segir að óvissa ríki um hver sé hin raunverulega erlenda skuldastaða þjóðarbúsins.

Sem kunnugt er birti Seðlabankinn í gær tölur um erlenda stöðu þjóðarbúsins í júnílok. Líkt og með viðskiptajöfnuðinn verður að taka þeim tölum með þeim fyrirvara að áhrif gömlu bankanna eru þar mikil. Hrein erlend staða við útlönd var neikvæð um 5.954 milljarða kr.

Þessi háa tala endurspeglar þær ógöngur sem íslenska bankakerfið var komið í fyrir ári síðan og leiddu til setningu neyðarlaga í októberbyrjun. Hins vegar er ljóst að stór hluti hennar verður afskrifaður með uppgjöri gömlu bankanna.

Sé efnahagur gömlu bankanna skoðaður sérstaklega kemur í ljós að erlendar eignir þeirra voru 5.673 milljarðar kr. um mitt ár en erlendar skuldir 11.020 milljarðar kr. Að gömlu bönkunum undanskildum var því hrein erlend staða þjóðarbúsins öllu skárri, eða neikvæð um 606 milljarða kr. Það jafngildir ríflega 42% af áætlaðri landsframleiðslu ársins. Sé þannig horft fram hjá þeim hluta erlendra eigna og skulda þjóðarbúsins sem rekja má til gömlu bankanna er erlend staða þjóðarbúsins sú hagstæðasta síðan á síðasta fjórðungi ársins 2004.

Staðan, mæld með þessum hætti, er heldur ekki óþekkt í öðrum skuldsettum hagkerfum. Til að mynda var erlend staða sem hlutfall af landsframleiðslu í fyrra neikvæð á Spáni um 87%, á Nýja Sjálandi um 84% og í Ungverjalandi um 73% samkvæmt tölum frá AGS.

Heildarskuldir þjóðarbúsins við útlönd, að gömlu bönkunum frátöldum, voru 3.322 milljarðar kr. um mitt ár samkvæmt tölum Seðlabankans. Það er há tala í samanburði við landsframleiðslu (u.þ.b. 230% m.v. áætlaða landsframleiðslu í ár) en þar verður að hafa í huga að óvenju miklar peningalegar eignir standa á móti. Má þar nefna erlendar eignir lífeyrissjóðanna, sem voru 497 milljarðar kr. um mitt ár, svo og gjaldeyrisforða Seðlabankans, en hann var 384 milljarðar kr. á sama tíma.

Þá þarf að taka tillit til þess að í ofangreindum tölum eru meðtaldar eignir og skuldir stórra eignarhaldsfélaga í greiðslustöðvun og/eða fjárhagslegri endurskipulagningu, þar sem líkur eru á að hluti skulda gagnvart erlendum kröfuhöfum verði afskrifaður á næstu misserum.