Á að breyta umgjörð peningastefnu Seðlabankans?

Seðlabanki Íslands hefur að beiðni forsætisráðherra tekið saman yfirlit yfir kosti þess og galla að breyta umgjörð peningastefnunnar, jafnframt því sem unnið er að ítarlegri samantekt sem áformað er að gefa út á næstu misserum.

Forsætisráðherra fór þess á leit við Seðlabanka Íslands í vor að hann færi yfir kosti og galla þess að breyta þeirri peningastefnu sem unnið hefur verið eftir hér á landi og gera tillögur til stjórnvalda um mögulegar breytingar á peningastefnunni og þeim markmiðum sem stefnunni eru sett.

Jafnframt var óskað eftir því að metnar yrðu leiðir til þess að draga úr verðtryggingu.

Nú liggur fyrir áfangaskýrsla þar sem settar eru fram með skipulegum hætti helstu spurningar sem nýleg og eldri reynsla af framkvæmd peningastefnu á Íslandi vekur og rætt um hugsanlegar leiðir til úrbóta.

Núverandi verðbólgumarkmið Seðlabankans er 2,5% og hafa heyrst gagnrýnisraddir um að verðbólgumarkmið bankans sé of lágt.

Seðlabankinn segir hins vegar að hækkun verðbólgumarkmiðs væri mjög varhugaverð aðgerð, sérstaklega í ljósi þess að töluvert skortir á trúverðugleika peningastefnunnar. Hún kynni því að auka enn á viðvarandi verðbólguvanda.

Bankinn telur ekki ástæðu til að bæta við markmiðum hjá peningastefnunefnd bankans en eina markmið hennar er umrætt 2,5 verðbólgumarkmið

Seðlabankinn telur auk þess ekki ástæðu til að auka gjaldeyrisinngrip sín þar sem rannsóknir bendi til að mikil inngrip Seðlabanka á gjaldeyrismarkaði hafi ekki reynst farsæl hjá nágrannaþjóðum okkar.



Seðlabankinn kemst að eftirafarandi niðurstöðum

Að framfylgja sjálfstæðri peningastefnu á grundvelli verðbólgumarkmiðs í jafn smáu hagkerfi og hinu íslenska mun að líkindum ávallt verða erfiðara viðfangs en á stærri gjaldmiðlasvæðum. Vafasamt er að landið geti talist hagkvæmt gjaldmiðilssvæði.

Í ljósi þess að niðurstaða aðildarumsóknar að Evrópusambandinu eða þjóðaratkvæðagreiðslu um hana gæti eigi að síður orðið á þann veg að landið standi áfram utan Evrópusambandsins og þar með myntbandalagsins um langa hríð og með hliðsjón af því að langan tíma kann að taka að þróa annað gjaldmiðilskerfi, er mikilvægt að huga einnig að endurbótum á núverandi kerfi.

Ekki virðist fýsilegt að hverfa aftur til fyrirkomulags einhliða fasts gengis í ljósi þess að stefnt er að því að afnema höft á fjármagnshreyfingar, enda annað óhugsandi í ljósi EES-samningsins.

Meðan ekki hefur verið breytt yfir í annað gjaldmiðilsfyrirkomulag væri ráðlegast að efla viðbúnað Seðlabankans til þess að takmarka vöxt fjármálakerfisins og bæta framkvæmd stefnunnar í opinberum fjármálum þannig að hún styðji betur við peningastefnuna og dragi þannig úr líkum á innstreymi óstöðugs fjármagns og efnahagslegum óstöðugleika.

Álit bankans má í heild sinni lesa hér.