Fyrstu sektir gætu numið 500 milljónum

Vanræki fyrirtæki að skila inn ársreikningi til Ársreikningaskrár ríkisskattstjóra ber að beita sektum, samkvæmt nýjum lögum og reglugerð um skil ársreikninga og samstæðureikninga. Um verulegar upphæðir getur verið að ræða þar sem fjöldi fyrirtækja hefur verið í vanskilum með ársreikninga sína, jafnvel árum saman.

Samkvæmt nýrri reglugerð um ársreikningaskrá, skil og birtingu ársreikninga, sem gildi tók í sumar, skal sekt fyrir vanskil vera 250 þúsund krónur. „Ef félag vanrækir að standa skil á ársreikningi eða samstæðureikningi til opinberrar birtingar hjá ársreikningaskrá í tvö eða fleiri reikningsár í röð skal fjárhæðin samkvæmt fyrstu meðgrein vera 500.000 krónur fyrir hvert ár,“ segir í reglugerðinni.

Guðmundur Guðbjarnason, forstöðumaður Ársreikningaskrár, segir að fyrirtækjum í vanskilum með reikninga sem skila hafi átt í fyrra vegna ársins 2006 hafi þegar verið gerð grein fyrir stöðu sinni. Stofnunin sendi í byrjun árs út áminningu til vanskilafyrirtækja þar sem bent var á að í ár tækju gildi ný lög með sektarheimild vegna vanskila. Í kjölfarið var skilað inn um 4.000 ársreikningum, en um mitt ár áttu engu að síður yfir 2.000 fyrirtæki eftir að skila reikningi vegna ársins 2006. Fyrstu sektir gætu því numið hálfum milljarði króna.

Guðmundur segir endanlegar tölur hins vegar ekki liggja fyrir. Þá er enda óvíst hversu mikið innheimtist af sektum, enda kann hluti fyrirtækjanna að hafa hætt starfsemi og því bara til á pappír sem „dauð“ félög og önnur jafnvel á leiðinni í gjaldþrot.

Þá reynir ekki strax á hærri sektarákvæðin vegna vanskila í tvö ár eða fleiri þar sem reglugerðin og gildandi lög um skil árs- og samstæðureikninga ná bara til reikningsársins sem hófst 1. janúar 2006 eða síðar. Áður hefur komið fram að nokkur fjöldi fyrirtækja hefur mun lengri hala og ekki skilað ársreikningum árum saman.

Ný lög um ársreikninga tóku gildi um síðustu áramót og átti reglugerðin að liggja fyrir í maílok. Baldur Guðlaugsson, ráðuneytisstjóri í fjármálaráðuneytinu, sagði í viðtali við Markaðinn í vor fá dæmi til frá dómstólum um að fyrirtæki hafi verið sektuð fyrir að skila ekki ársreikningum. „Þetta er hins vegar í fyrsta sinn sem Ársreikningaskrá fær þessa heimild beint,“ sagði hann.

Viðskiptaráð Íslands hefur eftir fall bankanna hér og í erfiðleikum fyrirtækja beint sjónum að mikilvægi þess að betur sé hugað að allri upplýsingagjöf, með það fyrir augum að auðvelda uppbyggingu og efla traust á íslensku viðskiptalífi á ný. Bent hefur verið á að erlend greiðslufreststryggingarfélög hafi fellt niður tryggingar sínar vegna örðugleika í gjaldeyrismiðlun og þar með hafi fyrirtæki misst greiðslufresti sína, mislanga eftir atvikum. „Þetta setur gríðarlegt álag á lausafjárstöðuna hjá þessum fyrirtækjum,“ sagði Finnur Oddsson, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs, nýverið í viðtali við Fréttablaðið. Komist greiðslumiðlun í lag, áréttar hann að fyrirtækin þurfi um leið að standa betur að upplýsingagjöf. „Greiðslutryggingafyrirtækin koma ekki inn aftur án þess að fyrir liggi upplýsingar um efnahagsreikning fyrirtækja og greiðslugetu.“