Kólnun framundan: Það hættulega við að vera á góðum launum

Rakel Sveinsdóttir skrifar 28. október 2026 07:00

Það er ekki bara veðrið eða kuldaboli sem mun láta til sín taka í vetur. Gera má ráð fyrir uppsögnum og hagræðingum hjá fyrirtækjum í kólnandi hagkerfi. Vísir/Vilhelm

Á uppgangstímum er lögmálið einfalt: Þeir sem standa sig best, taka að sér flóknustu verkefnin og semja um hæstu launin uppskera ríkulega. Þetta er æðislegur tími.

Skilar sér reyndar oft í þenslu og jafnvel öfgum eins og fyrir bankahrun. En góður tími samt.

Þegar kólnar í hagkerfinu breytast leikreglurnar skyndilega. Því þá getur það að vera á góðum launum – háum launum – jafnvel verið svolítið „hættulegt“.

Þetta sýna rannsóknir, bæði vestanhafs og í Evrópu.

Í umfjöllun Harvard Business Review um stjórnun í niðursveiflum kemur til dæmis fram að fyrirtæki taki oft og iðulega þá ákvörðun að skera niður launahæsta starfsfólkið – sjá þannig ávinninginn af niðurskurðinum strax. Í sömu umfjöllun kemur reyndar fram að oft er þetta skammvinnur vermir. Því fyrirtæki missa þekkingu, reynslu og hæfni sem á endanum skilar sér ekki.

80/20 reglan er líka þekkt. Þar sem hærra launað starfsfólk missir vinnuna því talið er að lægra launaður starfsmaður geti leyst 80% af starfi viðkomandi fyrir helmingi lægri upphæð.

Í greiningum OECD fyrir evrópskan vinnumarkað kemur fram að þegar fyrirtæki skera niður eiga þau til að fletja út skipuritið og spara með því að segja upp millistjórnendum og sérfræðingum.

Á meðan nýtur starfsfólk á hóflegri eða lægri launum oft óbeinnar verndar. Launakostnaður þeirra vegur minna í heildarmyndinni og uppsögn þeirra skilar litlum sparnaði miðað við það rask sem hún skapar í daglegum rekstri. Hér skal þó taka fram að á heildina litið er það þó oft meiri fjöldi láglaunaðra sem missir starfið á samdráttarskeiðum.

Nú erum við hins vegar að tala um þann hóp sem er á góðu laununum. Sem allir vilja auðvitað vera á.

Eða er kannski meira öryggi í því fólgið að vera á hóflegri launum en háum?

Vinnumarkaður

Tengdar fréttir

Vinnu-hopp orðið að taktík og gæti leitt til hærri launa hraðar

Hér áður fyrr þótti það bera vott um óstöðugleika eða skort á tryggð ef fólk staldraði stutt við á hverjum vinnustað.

5. október 2026 07:03

Ný könnun sýnir hvað pirrar umsækjendur og vinnuveitendur mest

Á viðburðinum Ráðningasúpa Alfreðs í síðustu viku voru kynntar athyglisverðar niðurstöður könnunar sem Alfreð stóð fyrir í sumar.

19. október 2026 07:00

Meira um atvinnuleysi: „Tækifærin eru líka mörg á landsbyggðinni“

Að sögn Geirlaugar Jóhannsdóttur, ráðgjafa og stjórnendamarkþjálfa hjá Hagvangi, eru um átta þúsund manns í atvinnuleit í augnablikinu. Sá hópur sem telur til fólks sem hefur verið án atvinnu í meira en 12 mánuði telur að jafnaði innan við tvö þúsund manns. Enda atvinnuleysi almennt lágt hlutfallslega á Íslandi miðað við víða erlendis.

24. september 2026 07:03

Hvorki laun né kjarasamningar hjá stafrænu vinnuafli

Það eru hvorki laun né kjarasamningar sem þarf að huga að hjá stafrænu vinnuafli. Því já, þið lásuð rétt: Stafrænt vinnuafl er orðið að veruleika.

6. september 2022 07:00

„Starfsfólkið sem eftir er vegnar oft verr andlega heldur en fólkinu sem hættir“

„Rannsóknir sýna að starfsfólkið sem eftir er vegnar oft verr andlega heldur en fólkinu sem hætti störfum í kjölfar uppsagnar,“ segir Hilja Guðmundsdóttir ráðgjafi hjá Mental ráðgjöf og sérfræðingur í mannauðsstjórnun. Og er þar að vísa í það sem getur gerst á vinnustað, eftir hópuppsagnir.

9. október 2025 07:03