Verum góð við hvort annað

Margir halda að góð sambönd séu heppni. Sumir trúa því að maður hitti „réttu manneskjuna“ og þurfi svo ekki að gera mikið meira. En raunveruleikinn er aðeins flóknari.

Sterk og hamingjusöm sambönd snúast ekki um að vera fullkomin eða passa fullkomlega saman. Þau byggjast á ákveðinni færni, góðum samskiptum og venjum sem allir geta lært og æft sig í.

Rannsóknir síðustu ára sýna að gæði sambandsins ráðast ekki af því hversu mörg sameiginleg áhugamál pör eiga eða hversu sjaldan þau rífast. Miklu meira máli skiptir hvernig þau koma fram við hvort annað dags daglega. Oft skipta smáatriðin í hversdagsleikanum meira máli en stórar rómantískar yfirlýsingar. Það hefur mikil áhrif hvernig við hlustum á makann þegar hann segir okkur frá deginum sínum, hvernig við tökumst á við ágreining og hvort við sýnum virðingu og áhuga á hverjum degi.

Ein áhrifamesta rannsóknin á þessu sviði er eftir bandarísku sálfræðingana John Gottman og Julie Schwartz Gottman. Þau hafa í yfir fjörutíu ár rannsakað þúsundir para til að svara spurningunni: Hvað gerir sum sambönd sterk en önnur ekki?

Niðurstöður þeirra urðu grunnurinn að því sem kallast Gottman Method. Þetta er aðferð sem byggir á rannsóknum á raunverulegum pörum, ekki bara hugmyndum um hvernig sambönd „ættu“ að vera.

Ein mikilvægasta niðurstaðan úr rannsóknum þeirra er að hamingjusöm pör rífast líka. Ágreiningur er eðlilegur hluti allra sambanda. Það sem skiptir mestu máli er hvernig við tölum saman þegar við erum ósammála. Það er vegna þess að um 69% ágreiningsmála í langtímasamböndum eru varanleg og munu aldrei „leysast”. Markmiðið er heldur ekki að losna við allan ágreining heldur að læra að takast á við hann af virðingu og skilningi.

Gottman hjónin hafa líka bent á fjögur samskiptamynstur sem geta smám saman skaðað sambandið ef þau verða of algeng. Þau kalla þetta The Four Horsemen of The Apocalypse. Riddararnir fjórir eru: gagnrýni (e. criticism), fyrirlitning (e. contempt), vörn (e. defensiveness) og tilfinningaleg lokun (e. stonewalling). Það er ekki hræðilegt ef þetta gerist af og til. Flest pör kannast alveg við það en ef þetta verður að vana getur það grafið undan sambandinu með tímanum.

Á móti leggja Gottman hjónin áherslu á að sterk og góð sambönd einkennast af vináttu, trausti, forvitni og því að pör snúi sér hvort að öðru í litlum augnablikum hversdagsins. Það eru sjaldnast rómantísku instagram augnablikin eða flottu gjafirnar sem halda sambandinu gangandi heldur þetta dagsdaglega eins og að hlusta af athygli, sýna áhuga, bregðast hlýlega við og láta makann finna að hann skipti máli.

Eitt það mikilvægasta sem rannsóknir Gottman hjónanna hafa kennt okkur er að það vex sem við vökvum. Farsæl sambönd eru ekki eitthvað sem gerist af sjálfu sér. Við ræktum þau alla daga með litlum ákvörðunum um hvernig við komum fram við hvort annað.

Höfundur er sambands- og kynlífsráðgjafi, MSc Sexual Psychology & Sexual Therapy