Góð á­minning um „Birkenstock-liðið“ sem heldur sam­fé­laginu gangandi

Á Alþingi í vikunni var opinberum starfsmönnum lýst sem týpum sem eru samgróin Birkenstock inniskónum sínum. Væntanlega hefur viðkomandi séð fyrir sér stelpurnar sem starfa á spítalanum druslast sín 10.000 skref á vaktinni í inniskónum. Eða lögreglumanninn sem lufsast í inniskónum í handtöku á vopnuðum ofbeldismanni. Kannski framhaldsskólakennarann sem á að tryggja einstaklingsmiðaðan árangur 30 nemenda – með 90 sekúndur á hvern.

Konur eru um 70% starfsfólks á opinbera vinnumarkaðnum en um 40% allra kvenna á Íslandi starfa hjá hinu opinbera. Nærri helmingur ríkisstarfsmanna starfar í heilbrigðis- og félagsþjónustu og um helmingur starfsmanna sveitarfélaga í menntakerfinu.

Starfsfólk á opinberum vinnumarkaði veitir þjónustu sem hefur bein áhrif á öryggi og heilsu almennings, jöfnuð, félagslega samheldni og velsæld. Störfin spanna allt frá nánum samskiptum við fólk í viðkvæmum aðstæðum — í heilbrigðisþjónustu, menntakerfi, löggæslu, fangelsum og félagsþjónustu — yfir í rekstur og viðhald mikilvægra samfélagsinnviða á borð við vegakerfi, almenningssamgöngur og orkumál.

Svo eru það verkefnin sem hafa bein áhrif á líf og afkomu fólks: almannatryggingar, sjúkratryggingar, atvinnuleysistryggingar, útgáfa vegabréfa og yfirferð skattskýrslna. Á bak við hvert þessara verkefna er starfsfólk sem ber ábyrgð á að þjónustan virki og að almenningur geti treyst henni.

Íslendingar hafa lengi talið almannaþjónustuna vera meðal mikilvægustu stoða samfélagsins. Þjónustan væri ekki til staðar nema fyrir starfsfólkið sem veitir hana. Þau starfa á hverjum degi í aðstæðum sem algengt er að einkennist af viðvarandi aðhaldskröfu eða niðurskurði, manneklu og skorti á fjárfestingu í húsnæði, búnaði og tækjum. Kannski var starfsmaðurinn sem vann við hættulegar aðstæður og smitaðist af berklum í vinnunni í Birkenstock?

Þegar ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttir þegir yfir lítillækkandi orðræðu gagnvart opinberu starfsfólki er hún ekki hlutlaus – hún er að samþykkja hana. Og þegar hún velur að bregðast við með því að veikja ráðningarvernd þessa hóps blasir forgangsröðunin við. Minna öryggi fyrir fólkið sem ber uppi samfélagið.

Áminningarskyldan er ekki forréttindi eða hindrun – hún er lágmarksvernd gegn geðþótta, óréttlæti og óvönduðum stjórnarháttum. Að afnema hana leysir ekkert af þeim raunverulegu vandamálum sem blasa við eins og skort á starfsfólki eða óviðunandi starfsaðstæður. Það sendir hins vegar skýr skilaboð um að fólkið sem heldur samfélaginu gangandi eigi að bera meiri ábyrgð en njóta minni verndar.

Spurningin er einföld: ætlar ríkisstjórnin að standa með ómissandi opinberum starfsmönnum eða liðinu á lakkskónum sem græðir á daginn og grillar á kvöldin?

Með því að smella hér má sjá opinberan starfsmann í hlaupaskónum segja frá því hvað henni finnst um aðför ríkisstjórnarinnar að réttindum sínum. Frekari upplýsingar á https://godaminning.is/

Helga Rósa Másdóttir er formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, Magnús Þór Jónsson er formaður Kennarasambands Íslands og Sonja Ýr Þorbergsdóttir er formaður BSRB.