Borgar sig að taka út séreignasparnaðinn og á­vaxta sjálfur?

Þú ert ekki einn um að velta þessu fyrir þér, enda berast mér oft spurningar um hvort það borgi sig að taka út séreignarsparnað og „ávaxta hann sjálfur“.

Áður en við lítum á kosti þessa og galla er þó mikilvægt að við áttum okkur á um hvaða tegund séreignarsparnaðar er að ræða og hvernig hann er sóttur. Stundum er viðbótarlífeyrissparnaður kallaður séreign, en á Íslandi eru margar tegundir séreignar í boði og gilda um þær ólíkar reglur. Hér getur þú lesið þér nánar til um muninn á ólíkum tegundum séreignar: 

Stundum kýs fólk að taka ákveðnar tegundir séreignar út áður en sótt er um greiðslur úr almannatryggingum og er það þá gert til að komast hjá skerðingum síðar meir, en ég reikna með að hér sért þú aðallega að vísa í ávöxtun fjármunanna og þá ætti tegund séreignarinnar ekki að skipta máli.

Skatturinn hefur mikið að segja

Fjármagnstekjuskattur hefur hækkað verulega á undanförnum árum. Í kringum hrunið nam hann 10%, þá var hann hækkaður um helming í 15%, svo 18%, loks 20% og stendur nú í 22%. Athugaðu að skatturinn er greiddur af nafnávöxtun, ekki raunávöxtun og því getur tap verið skattlagt á Íslandi, merkilegt nokk. Samhliða þessum skattahækkunum var þó komið á frítekjumarki vegna vissra fjármagnstekna, svo sem vaxta af bankabókum og nemur það 300.000 kr. á mann á ári eða 600.000 kr. hjá samsköttuðum.

Enginn fjármagnstekjuskattur er þó greiddur af ávöxtun séreignarsparnaðar, hvort sem um er að ræða viðbótarlífeyri, tilgreinda séreign, bundna, frjálsa, skilyrta eða aðrar tegundir. Það getur heldur betur munað um að við fáum að eiga ávöxtunina okkar og ekki séu tekin af henni 22%. Fáist því sömu vextir innan séreignarsparnaðar og utan kerfisins kemur séreignin betur út, fari fólk yfir fyrrnefnt frítekjumark.

Tökum dæmi um þetta:

Séreignarsparnaður liggur inni í 10 ár án þess að bætt sé við fjárhæðina. Ávöxtun hans nemur 5% á ári og eru vextir greiddir í lok hvers árs. Að áratug liðnum hefur sparnaðurinn vaxið um 63%. Hefði 22% fjármagnstekjuskattur hins vegar verið dreginn af vöxtunum ár hvert væri ávöxtunin um 47%.

Fæ ég betri vexti annars staðar?

Þú nefnir fastvaxtareikninga bankanna, þar sem hægt er að tryggja sér góða vexti gegn bindingu. Slíkt hef ég ekki séð að sé í boði í séreignarsparnaði, enda er okkur ekki enn heimilt að ávaxta þann sparnað nema innan þeirra leiða sem vörsluaðilarnir bjóða upp á. Því er beinn samanburður milli séreignar og fastvaxtareikninga ekki mögulegur eins og er.

Eins og fram kemur í samantekt Aurbjargar á kjörum fastvaxtareikninga eru vextirnir þó ansi háir í dag:

Kemur þetta til með að skila betri ávöxtun en sú ávöxtunarleið sem þú velur fyrir séreignarsparnaðinn þinn? Því er ómögulegt að svara, en farir þú yfir frítekjumörk fjármagnstekna hjá skattinum þarftu ekki bara að krækja þér í hærri vexti á fastvaxtareikningnum þínum til að þetta borgi sig, heldur vinna skattinn upp til viðbótar. Þar fyrir utan er ágætt að hafa í huga að fáir þú greiðslur frá almannatryggingum (TR) í hverjum mánuði eru slíkar greiðslur tekjutengdar. Vextir bankabóka, þ.m.t. fastvaxtareikninga skerða greiðslur, en ávöxtun séreignarsparnaðar gerir það ekki. Þú þarft því einnig að vega upp á móti þeim skerðingum sem gætu hlotist af því að taka sparnaðinn út og freista þess að ávaxta hann betur á bankabók.

Almennt getum við því sagt að það sé hæpið að betri arðsemi fáist utan séreignarsparnaðar en innan hans, en slíkt er þó auðvitað ekki hægt að útiloka.

Um úttekt viðbótarlífeyrissparnaðar má lesa betur í fyrra svari hér.