Úr inni­skónum og yfir í hringiðu heims­málanna

Þetta er á meðal þeirra stóru mála sem fram koma í viðtali við Kristinn Hrafnsson í Skuggavaldinu, hlaðvarpi í umsjón prófessoranna Huldu Þórisdóttur og Eiríks Bergmanns.

Kristinn Hrafnsson hafði starfað sem fréttamaður á Stöð 2 og RÚV í fjölda ára og var jafnvel orðinn leiður á harkinu þegar umheimurinn bankaði uppá. Kristinn svaraði kallinu með afleiðingum sem engan óraði fyrir, líkt og fram kemur í nýjasta þætti Skuggavaldsins sem nú er aðgengilegur í hlaðvarpsveitum. Kristinn lýsir því hvernig fréttamaður í inniskóm hjá RÚV endaði á ferðalagi um Suður-Ameríku til að hitta hvern forsetann á fætur öðrum, ávallt með augu í hnakkanum og tvær tölvur í töskunni, því hann vissi að Bandaríkin höfðu hann í augsýn.

Allt hófst þetta árið 2009 þegar Ísland var undirlagt af eftirmálum efnahagshrunsins. Inn í það andrúmsloft komu samtökin Wikileaks og samnefnd vefsíða fyrst fyrir sjónir landsmanna þegar síðan birti lánabækur Kaupþings sem afhjúpuðu viðskiptahætti sem einkenndust af fyrirgreiðslum og lánum til tengdra aðila. Skömmu síðar var stofnanda Wikileaks, Julian Assange, boðið hingað til Íslands af fólki sem taldi hugmyndafræði samtakanna vera í takt við það sem Ísland þyrfti nú á að halda: Gagnsæi sem veitti stjórnvöldum og stórfyrirtækjum nauðsynlegt aðhald.

Assange líkaði lífið vel á Íslandi og endaði með að verja meirihluta vetrarins hér á landi. Þá tókust kynni með honum og Kristni. Fyrsta verkefni þeirra sem samstarfsmanna var birting „collateral murder“ myndbandsins sem Chelsea Manning hafði lekið frá bandaríska hernum að störfum í Írak þar sem saklausir borgarar og blaðamenn frá Reuters voru sallaðir niður af bandarískri herþyrlu úr gríðarlegri fjarlægð.

Þarna hafði Kristinn fengið smjörþefinn af því hvernig það var að flytja fréttir á heimsvísu og það varð ekki aftur snúið. Kristinn flaug út til London snemmsumars og hefur starfað með Julian Assange síðan þá. Fljótlega syrti í álinn fyrir Wikileaks og stórveldið Bandaríkin fór að sýna klærnar. Kristinn rekur í viðtalinu hvernig reynt var að kæfa Wikileaks með því að loka á fjármögnunarleiðir samtakanna og loks hvernig ásakanir um kynferðisbrot í Svíþjóð voru happafengur fyrir bandarísk stjórnvöld sem vildu koma höndum yfir Assange.

Kristinn hefur gengt lykilhlutverki hjá Wikileaks allt frá 2009 og hefur því einstaka innsýn í mál Assange sem hefur verið lýst sem stærsta prófmáli sögunnar um tjáningarfrelsi og blaðamennsku. Frásögn hans varpar skýru ljósi á spennuna sem skapast þegar uppljóstranir rekast á hagsmuni stórvelda. 

Í næsta þætti Skuggavaldsins heyrum við síðari hluta viðtalsins þar sem Kristinn segir frá æsilegum lokakafla sögunnar og því hvernig Assange fékk frelsi sitt að lokum.