Olía aldrei dýrari fyrir Íslendinga

Olíuverð á heimsmarkaði hefur ekki verið hærra í krónum talið en það er um þessar mundir. Olíuverð hefur hækkað nokkuð það sem af er morgni. Tunna af Brent-olíu kostaði tæpa nú 124 dali klukkan níu í morgun og hefur ekki verið dýrari í tæpa 10 mánuði, eftir því sem kemur fram í Morgunkorni Greiningar Íslandsbanka. Greining segir að vaxandi spenna á milli Írans og vesturveldanna sem hækki olíuverð að þessu sinni, sem aftur megi rekja til þeirrar ákvörðunar Evrópusambandsins seint í janúar síðastliðnum að leggja bann á innflutning á olíu frá Íran frá og með næsta sumri. Tunnan af Brent-olíu hafi hækkað um 14% frá þeim tíma. Aðrir stórir kaupendur olíu frá Íran, t.d. Japan og Kína, hafi einnig áform um að snúa sér annað með hluta olíukaupa sinna, sem auki við verðþrýstinginn á Brent-olíuna.

Miðað við núverandi gengi bandaríkjadals gagnvart krónunni kostar Brent-olía nú um 15.400 krónur hver tunna á erlendum markaði, segir í Morgunkorni Íslandsbanka. Til samanburðar hafi verðið í krónum verið rúmlega 13.200 krónur á tunnuna um síðustu áramót, og um áramótin 2010/2011 hafi hún verið á rúmlega 10.800 krónur. Jafngildi þetta því að tunnan hafi hækkað um rúm 16% frá ármótum í krónum talið og um 42% frá áramótunum þar á undan. Sé því ekki að undra að verð á eldsneyti hafi hækkað hér á landi.

Bensínverð rúmum 20 krónum hærra en um áramót

Algengt verð á lítra af 95 oktana bensíni í sjálfsafgreiðslu er nú 252,9 kr. en var 229,9 kr. um síðustu áramót og um áramótin 2010/2011 var verðið á 208,2 krónur. Hefur því hækkunin verið minni á verði á bensínlítranum en sé tekið mið af tunnunni af Brent-olíu. Ýmsar skýringar kunna að vera á þessu. Þannig fylgist verð á hráolíu og unnum afurðum ekki alltaf nákvæmlega að til skemmri tíma litið, auk þess sem hluti opinberrar álagningar á eldsneyti hér á landi felst í krónugjöldum sem ekki hækka í hlutfalli við hækkun innkaupsverðs.

Þar sem eldsneyti vegur tæplega 6% af vísitölu neysluverðs hefur þessi þróun sett sitt mark á verðbólguþróun hér landi. Greining Íslandsbanka segir að eldsneytishækkunin ein og sér hafi hækkað vísitölu neysluverðs um 0,3% í janúarmánuði, á sama tíma og vísitala neysluverðs hafi í heild hækkað um 0,29%. Vísitalan hefði því verið óbreytt í janúar ef eldsneytishækkunin hefði ekki komið til. Séu þá ótalin þau óbeinu áhrif sem skapist af hærri flutnings- og framleiðslukostnaði.