Kunni að hafa bakað Primera Air tjón

Rannsóknir skiptastjóra þrotabús Prim­era Air á Íslandi, sem var í eigu Andra Más Ingólfssonar, hafa „leitt í ljós að mögulegt sé að fyrirsvarsmenn félagsins hafi bakað því tjón“ í að minnsta kosti tveimur tilvika. Þá hefur skiptastjóri þrotabúsins, Eiríkur Elís Þorláksson hæstaréttarlögmaður, það til skoðunar „hvernig staðið var að reikningsskilum þrotamannsins að öðru leyti“.

Þetta kemur fram í skýrslu skiptastjóra sem var lögð fram á skiptafundi þrotabús Primera Air ehf. í gær og Markaðurinn hefur undir höndum. Rekstur Prim­era Air og erlendra dótturfélaga stöðvaðist í október í fyrra þegar félögin voru tekin til gjaldþrotaskipta. Lýstar kröfur í búið nema rúmlega 10 milljörðum króna og af þeim nema kröfur frá Arion banka samtals um 4,8 milljörðum.

Í skýrslunni segir meðal annars að athugun skiptastjóra á reikningsskilum flugfélagsins kunni að leiða til þess að þrotabúið geti sótt frekari fjárkröfur á hendur þeim sem báru ábyrgð á reikningsskilunum. Endurskoðendur Primera Air voru frá ráðgjafarfyrirtækinu Deloitte.

Í umfjöllun Markaðarins í nóvember kom fram að endurskoðendur sem höfðu rýnt í ársreikninga félaga innan Primera-samstæðunnar fyrir 2017 teldu vafa leika á því að þeir væru í samræmi við lög, reglur og góða endurskoðunarvenju. Töldu þeir til að mynda vandséð að víkjandi lán sem Prim­era Air var veitt frá tengdum aðila geti talist til eigin fjár félagsins en án lánsins hefði eigið fé þess verið neikvætt um 16,3 milljónir evra, jafnvirði 2,2 milljarða króna, í árslok 2017. Þá sögðu þeir óvíst hvort félaginu hafi verið heimilt að innleysa 13,3 milljóna evra söluhagnað á árinu 2017 vegna endursölu á Boeing-flugvélum sem voru enn í smíðum og yrðu afhentar í apríl árið 2019.

Andri Már, sem var aðaleigandi Primera-samstæðunnar, hafnaði því að ranglega hafi verið staðið að gerð ársreikninga félaga innan ferðaþjónustusamstæðunnar.

Í lok nóvembermánaðar lýsti skiptastjóri yfir riftun á tveimur ráðstöfunum Primera Air að fjárhæð samtals um 520 milljónir króna, að því er fram kemur í skýrslunni. Þeim riftunum hefur báðum verið mótmælt en skiptastjóri þrotabúsins hyggst höfða riftunarmál, meðal annars á hendur Andra Má persónulega, og láta reyna á endurheimt þeirra verðmæta fyrir dómstólum.

Á skiptafundi Primera Air í gær var ákveðið að Arion banki, sem stærsti kröfuhafi búsins, fengi frest til tveggja vikna til að taka afstöðu um hvort höfða eigi riftunarmál, samkvæmt heimildum Markaðarins. Bankinn þurfti að færa niður tæplega 3 milljarða króna í ábyrgðum og lánveitingum vegna gjaldþrots Primera í fyrra.

Í skýrslu skiptastjóra segir að komið hafi fram við skýrslutökur að töluverð seinkun hafi orðið á afhendingu Airbus flugvéla til Prim­era á árinu 2018. Það hafi kostað félagið umtalsverða fjármuni að leigja aðrar vélar í staðinn til að sinna áætlunarflugi. Engar bætur hafi fengist vegna þessara tafa og fram kemur í skýrslunni að skiptastjóri hafi leitast við að fá upplýsingar frá stjórnendum Primera svo hægt sé að meta hvort grundvöllur geti verið fyrir skaðabótakröfu. Erfiðlega hafi hins vegar gengið að fá þær upplýsingar.

Samþykktar lýstar veðkröfur í búið – frá Arion banka og Landsbankanum – eru samtals 1.975 milljónir og af þeim nema kröfur Arion banka 1.755 milljónum. Fram kemur í skýrslu skiptastjóra að stærstur hluti viðurkenndra veðkrafna Arion banka muni enda sem almenn krafa þar sem undirliggjandi veðtrygging bankans dugar ekki til fullnustu veðkrafnanna.

Samtals nema almennar kröfur, án tillits til veðkrafna Arion banka, um 7.080 milljónum króna. Arion banki er einnig stærsti almenni kröfuhafinn með lýstar kröfur upp á rúmlega 2,5 milljarða en aðrir stórir kröfuhafar eru Prim­era Travel Group, sem hélt utan um ferðaskrifstofurekstur sem Andri keypti í október í gegnum nýtt eignarhaldsfélag, með 1.478 milljóna kröfu og þá hefur félag í eigu dönsku ferðaskrifstofunnar Bravo Tours lýst kröfu í búið að fjárhæð tæplega 1.400 milljónir króna. Eftirstæðar kröfur í þrotabúið nema samtals um 1.019 milljónum króna. Ekki hefur verið tekin afstaða til almennra og eftirstæðra krafna að svo stöddu.

Í skýrslunni segir að að teknu tilliti til áfallins óreikningsfærðs skiptakostnaðar upp á 12 milljónir, sem og kostnaðar sem mun falla til við þær aðgerðir skiptastjóra sem hann hyggst ráðast í, muni ekki fást neitt upp í almennar kröfur nema búið endurheimti þá fjármuni sem aðgerðir skiptastjóra miða að að verði sóttir.