Byggðastofnun á hluti að 1,2 milljarða virði

Byggðastofnun á eignarhluti í 37 fyrirtækjum á landsbyggðinni sem voru samtals bókfærðir á tæplega 1,2 milljarða króna í ársreikningi stofnunarinnar í fyrra. Samkvæmt eigendastefnu stofnunarinnar skal hún almennt ekki vera beinn þátttakandi í atvinnurekstri og selja eignarhluti sína svo fljótt sem kostur er.

Aðalsteinn Þorsteinsson, forstjóri Byggðastofnunar, segir í samtali við Fréttablaðið að hlutir stofnunarinnar í fyrirtækjum séu ávallt til sölu og auglýstir á heimasíðu hennar. Áhuginn á hlutunum sé hins vegar „afskaplega misjafn“.

Byggðastofnun á meðal annars eignarhlut í nokkrum félögum í hótelrekstri sem og fasteignafélögum hótelbygginga. Hlutirnir hafa flestir verið í eigu stofnunarinnar um árabil og hefur hún sem dæmi átt hlut í Grand Hóteli Mývatni ehf. frá árinu 2002 og Hótel Flúðum hf. frá árinu 2003. Auk félaga í ferðaþjónustu og fasteignarekstri á Byggðastofnun hluti í ýmsum félögum, svo sem á sviði fjárfestinga, iðnaðar, landbúnaðar, sjávarútvegs, verslunar og þjónustu.

Samkvæmt eigendastefnu Byggðastofnunar, sem samþykkt var árið 2014, skal „fjárhagsleg fyrirgreiðsla almennt miðast við að stofnunin sé ekki beinn þátttakandi í atvinnurekstri“. Er sérstaklega tekið fram að markmið stofnunarinnar sé að selja hluti sína svo fljótt sem kostur er. Þó er henni heimilt að eiga allt að 30 prósenta hlut í fyrirtækjum ef ríkar ástæður eru til að mati stjórnarinnar.

Aðalsteinn segir eignarhlutum Byggðastofnunar hafa fækkað verulega á undanförnum tveimur til þremur árum. „Það er alltaf verið að selja eitthvað af þessu. Félögin voru mörg fyrir nokkrum árum, um áttatíu talsins, en eru nú færri en fjörutíu.“ Hann nefnir að Byggðastofnun hafi ekki keypt beint hluti í félögum í mörg ár, meðal annars vegna samkeppnissjónarmiða, en stofnunin hafi eignast töluvert af hlutum vegna skuldaskila í kjölfar bankahrunsins haustið 2008.

 

Eins og áður sagði hafa margir eignarhlutir stofnunarinnar verið til sölu í yfir áratug. Aðalsteinn viðurkennir að sumir hlutanna þyki ekki spennandi fjárfestingarkostir einhverra hluta vegna. Áhugi fjárfesta á hlutunum sé afskaplega misjafn og fari eftir ýmsu, til dæmis stærð þeirra og rekstri umræddra fyrirtækja.

Aðspurður segir Aðalsteinn jafnframt að Byggðastofnun gæti hagsmuna sinna og fylgist með rekstri fyrirtækjanna, rétt eins og kveðið er á um í eigendastefnunni. „Ef eignarhlutirnir eru það stórir að þeim fylgir réttur til að tilnefna stjórnarmann gerum við það alltaf.“