Segir að ábyrgum fyrirtækjum gangi betur en öðrum

„Fyrirtæki sem hegða sér á samfélagslega ábyrgan hátt standa sig betur en önnur með tilliti til arðsemi, hagnaðar og orðspors,“ segir Mads Øvlisen, fyrrum stjórnarformaður Lego og fyrrum stjórnarformaður og forstjóri danska lyfjafyrirtækisins Novo Nordisk og vísar þar til nýrra rannsókna.

Mads hefur í áratugi verið talsmaður þess að fyrirtæki hagi sér á samfélagslega ábyrgan hátt og mun flytja erindi á ráðstefnu Festu og Samtaka atvinnulífsins um samfélagslega ábyrgð á fimmtudaginn.

Oft hefur verið fullyrt að meginmarkmið fyrirtækja sé að skila eigendum sínum hámarks arðsemi. „Mér hef aldrei fundist það gagnleg afstaða. Möguleikar fyrirtækja til að skapa og skila hagnaði veltur ekki bara á því að vinna í þágu hluthafa. Ef þú ert að reka skapandi fyrirtæki þarftu að hafa traust samfélagsins til að sinna rannsóknum og þannig orðspor að háskólafólk vilji vinna hjá þér.“ segir Mads.

„Lyfjafyrirtæki þurfa til að mynda að framkvæma tilraunir á dýrum þannig að dýraverndarsamtök reyni ekki að láta loka fyrirtækinu.“

Þá verði stjórnendur að vera tilbúnir að ræða samfélagslega ábyrgð við fleiri aðila en hluthafa sína. „Ég hef ekki trú á því að fyrirtæki geti sett sér markmið um samfélagslega ábyrgð í tómarúmi. Þau þurfa að ræða við sína helstu gagnrýnendur, sem oft eru frjáls félagasamtök og borgarar með aðra heimssýn en fyrirtækið.“

Hins vegar þyki fulltrúum margra fyrirtækja óþægilegt að ræða við aðila utan við fyrirtækið um samfélagslega ábyrgð.

Mads bendir á að árið 2004 hafi hluthafar Novo Nordisk komið ákvæði í samþykktir félagsins um að fyrirtækið yrði rekið á fjárhagslega, samfélagslega og umhverfislega ábyrgan hátt. „Með þessu gáfum við út að fyrirtækið gæti verið tilbúið að fórna skammtímaágóða til að stuðla að hagnaði til lengri tíma.“

Meðal helstu afurða Novo Nordisk eru lyf fyrir sykursjúka. Mads segir að fyrirtækið hafi sett sér það markmið að útrýma sykursýki. Það myndi um leið útrýma þörfinni fyrir lyf fyrirtækisins.

Með því sé verið að breyta rétt en einnig sé markmiðið mjög hvetjandi fyrir starfsfólk fyrirtækisins enda sykursýki eitt mesta skaðræði sem herjar á mannkynið.

Mads segir öll fyrirtæki geta hegðað sér á samfélagslega ábyrgan hátt, jafnvel þó þau starfi í umdeildum iðnaði. „Ég dæmi ekki. Það eru lífeyrissjóðir sem fjárfesta ekki í áfengis eða tóbaksiðnaði. En þrátt fyrir að þú sért í þessum iðnaði tel ég að þú getir hagað þér á samfélagslega ábyrgan hátt. Til dæmis með því að tryggja að framleiðsla þín sé í samræmi við það sem megi búast við og mannréttindi þeirra sem tína tóbakið séu virt.“