Segir Seðlabankann vera að falla í sömu gryfju og fyrir hrun

„Seðlabankinn virðist því miður vera að falla í sömu gryfju og fyrir 2008,“ segir Ólafur Margeirsson hagfræðingur í kjölfar 0,25 prósenta stýrivaxtahækkunar Seðlabankan Íslands (SÍ) í gær.

Talsvert innflæði fjármagns hefur verið að utan frá því í sumar þar sem fjárfestar eru að sækja í hærri vexti hér á landi en fást erlendis. „Þegar/ef gjaldeyrishöft hverfa mun þetta fjármagn geta snúið við. Hættan er flökt í gengi krónunnar, drifið áfram af vaxtastefnu SÍ. Við erum raunar þegar að sjá uppsveifluna í gengi krónunnar, spurningin er bara hvort niðursveiflan verði jafn harkaleg,“ segir Ólafur í færslu sem hann deilir á Facebook.

Peningamálastefna sem ekki virki

Hagfræðingurinn segir vaxtahækkunina skapa kostnaðarverðbólgu sem muni velta því yfir í verðlag. „Þetta lyktar óneitanlega af 2006-2008: peningamálastefnan virkar ekki, gengi krónunnar verður sveiflukennt og verðbólga líka, einkum vegna sveiflukennds verðs á innfluttum vörum,“ segir Ólafur. 



„Svo er það líka vitað mál að verslun á Íslandi stingur styrkingu krónunnar í vasann en setur veikingu hennar út í verðlagið,“ fullyrðir hann.

Seðlabankinn geti enn snúið við

Ólafur segir að Seðlabankinn geti enn breitt um stefnu. „Í staðinn fyrir að fara niður sama veg og áður var gert ætti Seðlabankinn að snúa við. Lækka ætti stýrivexti til að minnka vaxtamun við útlönd og kaupa ætti enn meira af erlendum gjaldeyri til að vinna á móti styrkingu krónunnar.“

Hann segir að Seðlabankinn ætti að hætta að notast við stýrivexti sem stjórntæki þar sem þeir virki ekki. Í staðinn eigi að notast við svokallaðar magnbindingar á útlánum. „Þessi magnbinding ætti að vera bundin við nettó gjaldeyrissöfnun þjóðarbúsins af þeirri einföldu niðurstöðu að lánamyndun býr til kaupmátt sem eytt er m.a. í innfluttar vörur, sem kostar gjaldeyri.“

Þá gagnrýnir Ólafur Seðlabankann fyrir að útlán séu ekki í þjóðhagslíkani bankans. „Hvernig, svona án gríns, er hægt að ímynda sér þjóðhagslíkan sem ekki tekur tillit til magns útistandandi og nýrra útlána? Er nema von að Seðlabankinn sé á rangri braut.“



Boðað reglur gegn vaxtamunaviðskiptum

Seðlabankinn sjálfur hefur lýst yfir áhyggjum af því að vaxtahækkanir hafi ekki sömu áhrif og áður í gegnum hækkun vaxta á lánum til almennings og fyrirtækja sem slái þar með á þenslu. Stýrivaxtahækkanir muni fremur birtast í gegnum hækkunar á gengi krónunnar. Vegna þessa hyggst Seðlabankinn á næstu mánuðum leggja til reglur sem takmarka eigi svokölluð vaxtamunaviðskipti.

Seðlabankinn virðist því miður vera að falla í sömu gryfju og fyrir 2008: vaxtamunurinn við útlönd kallar á innflæði fjá...

Posted by Ólafur Margeirsson on Wednesday, November 4, 2015