Auknar líkur á fleiri skrefum í afléttingu gjaldeyrishafta

Munurinn á útboðsgengi í gjaldeyrisútboðum Seðlabankans og gengi íslensku krónunnar gagnvart evru á álandsmarkaði hefur helmingast frá áramótum. Krónan hefur aldrei verið sterkari í útboði en raunin var í gjaldeyrisútboðinu í gær. Greining Íslandsbanka segir að upphæð aflandskróna sé nú um það bil helmingur af því sem hún varð hæst eftir hrun, og hafa gjaldeyrisútboðin fækkað aflandskrónum um 146 milljarða króna frá því þau hófu göngu sína fyrir þremur árum síðan. Virðist sem þrýstingur vegna aflandskróna sé orðinn mun minni en hann var við upphaf útboðanna, og því hafa líkur aukist á að stjórnvöld fari að huga að næstu skrefum í afléttingu gjaldeyrishafta.

Í gjaldeyrisútboði Seðlabankans í gær, sem var það fyrsta frá júní síðastliðnum, skiptu ríflega 28 milljónir evra um hendur fyrir 5,1 milljarð króna á útboðsgenginu EUR/ISK 181. Heildartilboð í fyrri legg útboðsins, þar sem fjárfestar seldu evrur til Seðlabankans í skiptum fyrir krónur, námu 32,3 m.evra. Langstærstur hluti þeirra fjárfesta sem seldu evrur í útboðinu kom inn um hina svokölluðu 50/50 leið, þar sem fjárfestum býðst að selja jafnháa fjárhæð í evrum talið í gjaldeyrisútboð og þeir selja á álandsmarkaði með gjaldeyri, að uppfylltum tilteknum skilyrðum um fjárfestingu fjárins. Alls voru 27,5 milljónir evra seldar í útboðinu vegna 50/50 leiðarinnar en 0,5 milljónir evra voru seldar vegna ríkisbréfaleiðar. Í seinni legg útboðsins, þar sem aflandskrónueigendum bauðst að kaupa evrur fyrir krónur sínar, námu heildartilboð 11,2 milljörðum króna og var 5,1 milljarðar króna tekið á ofangreindu gengi.

Þróun útboðsgengisins í gjaldeyrisútboðunum hefur verið býsna fróðleg það sem af er ári. Í fyrsta útboði ársins, í febrúar síðastliðnum, var útboðsgengið gagnvart aflandskrónueigendum EUR/ISK 210. Útboðsgengið hefur síðan lækkað jafnt og þétt með hverju útboði, og krónan því styrkst gagnvart evru í útboðunum. Alls nemur þessi lækkun 29 krónur á hverja evru á tímabilinu, sem jafngildir því að krónan hafi styrkst um 16% gagnvart evru í útboðunum. Á sama tíma hefur krónan styrkst um 2% gagnvart evru á almennum markaði. Munurinn á útboðsgengi og almennu gengi krónu gagnvart evru hefur því í stórum dráttum helmingast það sem af er ári, og er nú 17,5%. Árin 2011-2013 var munurinn að jafnaði 41%, og er því ljóst að þeir fjárfestar sem selja evrur fyrir krónur í útboðunum þessa dagana njóta mun minni ábata en raunin var framan af.

Greining Íslandsbanka segir að frá upphafi hafi gjaldeyrisútboðin losað 146 milljarða króna af aflandskrónum. Miðað við nýjustu tölur Seðlabankans nema aflandskrónur eftir þetta útboð um það bil 304 milljörðum króna. Hæst varð upphæð aflandskróna tæplega 600 milljarðar vorið 2009, og hefur upphæðin því nánast helmingast síðan þá, en til viðbótar við gjaldeyrisútboðin hafa sértæk viðskipti á borð við Avens-viðskiptin á sínum tíma losað um talsvert magn aflandskróna.