Ríkið gæti þurft að leggja meiri fjármuni til LÍN

Ársskýrsla Lánasjóðs íslenskra námsmanna (LÍN) fyrir skólaárið 2012-2013 hefur verið birt á heimasíðu LÍN. Þar kemur fram að heildarútlán námu 16,8 milljörðum kr., greiðendur námslána voru 33.321 og alls fengu 12.236 námsmenn afgreitt námslán vegna skólaársins. Að óbreyttu má búast við að afskriftir fari hækkandi og að ríkið þurfi miðað við sömu þróun að leggja meiri fjármuni til LÍN á komandi árum. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá LÍN.

Samkvæmt nýlegri skýrslu Summu Ráðgjafar, um fjárhagslegar áhættur LÍN hefur lántökum hjá LÍN fjölgað töluvert, námstími lengst, heildarfjárhæð lána hækkað og endurgreiðslutími lengst. Í lok árs 2013 var nafnvirði útlána LÍN 202 milljarðar kr. Útlán hafa vaxið um 73% frá árinu 2008. Núvirði lánanna er nokkuð lægra en nafnvirði þeirra eða um 129 milljarða kr. sem nemur 64% nafnvirðisins. Það sýnir jafnframt innbyggðan opinberan stuðning við námsmenn miðað við fyrirkomulag námslána. Afföll námslána aukast í réttu hlutfalli við upphæð lánanna og lengd endurgreiðslutímans. Þannig er t.d. áætlað að tæplega helmings eftirgjöf felist í námsláni á bilinu 7,5–10 milljónir kr.



Í ársskýrslunni er sundurliðun á námslánum eftir kyni, aldri og fjölda. Þá eru dæmi um áætlaðan fjölda ára sem tekur að greiða niður námslán, stöðu lánsins við hefðbundinn lífeyristökualdur og áætlaðan aldur greiðanda við uppgreiðslu námsláns. Meðallán námsmanna, sem enn eru í námi, námu 4 milljónum kr. í lok árs 2013 en 12,5% þeirra sem eru enn í námi skulda yfir 12,5 milljónir kr. Dæmi eru um skuldir yfir 30 milljónir kr., en námsmaður með svo háa skuld þyrfti að hafa um 23 milljónir kr. í árstekjur frá námslokum til að auðnast að greiða lánin fyrir 67 ára aldur. Til samanburðar þyrfti námsmaður sem lýkur námi um þrítugt með 7,5 milljóna kr. námslánaskuld að hafa  5,5 milljónir kr. í árstekjur til að greiða upp námslán sín fyrir 67 ára aldur.