Segir hættu á bólumyndun í íslensku efnahagslífi

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, forsætisráðherra var gestur Sigurjóns M. Egilssonar í Sprengisandi á Bylgjunni í morgun. Hann sagði að efnahagslífið hefði batnað mjög á kjörtímabilinu. Nú væru merki um þenslu.

„Þróunin hefur verið öll mjög í rétta átt. Á þeim forsendum sem við töluðum um á síðasta kjörtímabili. Það er ekki hægt að segja annað en að breytt stefna sé farin að skila sér á mjög mörgum sviðum.“

Sigmundur sagði hlutverk stjórnvalda að skapa aðstæður sem að leyfi hlutunum að þróast í rétta átt.

„Við höfum verið að vinna í samræmi við það og árangurinn sást strax síðasta haust, þegar hagvöxturinn tók kipp. Þegar það komst á þessu stöðugleiki og menn höfðu einhverja framtíðarsýn.“

Þá sagði Sigmundur að breytingar á veiðigjöldum hefðu skilað árangri. Tekjur samfélagsins af sjávarútvegi hafi aldrei verið meiri en nú.

„Tekjur samfélagsins af sjávarútvegi hafa ekki minnkað, þrátt fyrir þessar breytingar á veiðigjöldum. Sem oft er stillt upp á þann hátt að við höfum lækkað öll veiðigjöld og gefið útgerðinni svo og svo mikla peninga. Eins sérkennilegur og sá málflutningur allur er.“

„Auðvitað skiptir miklu máli hvaða stefnu menn sjá að verið sé að framylgja. Það er það sem við sögðum fyrir kosningar. Það er það sem við sögðum að væri kannski aðalatriðið. Að koma á pólitískum stöðugleika og stjórnvöldum sem að sýndu það í verki að þau myndu innleiða jákvæða hvata frekar en hitt.“

Hann sagði þessa jákvæðu hvata hafa birst á hinum ýmsu sviðum og sagði margar lagabreytingar hafa náð í gegnum Alþingi á síðasta þingi.

„Á öllum sviðum samfélagsins er verið að vinna að því að gera löggjöfina þannig úr garði að fyrirtækin fái þrifist, geti fjölgað starfsfólki, fjárfesti, geti borgað hærri laun og um leið að bæta líðan almennings. Með því að breyta ýmissi löggjöf sem snýr að daglegu lífi.“

Sigmundur sagði uppsveifluna ekki hafa verið byrjaða á síðasta kjörtímabili.

„Það var hér stöðnun. Fjárfesting var allt síðasta kjörtímabil í sögulegu lágmarki. Fólk flutti þúsundum saman til útlanda. Við bentum á hverju þyrfti að breyta við stjórn landsins, til þess að það sama gæti gerst hér eins og gerðist víða annarsstaðar og gerist oft eftir skarpa niðursveiflu. Að menn færu í uppsveifluna,“ sagði Sigmundur.

„Þegar var komin ný ríkisstjórn, með nýjar áherslur og nýja framtíðarsýn. Sem lagði áherslu á pólitískan stöðugleika, lagði áherslu á að breyta lögum og reglum þannig að menn innleiddu hvata en ekki öfugt, ekki hindranir. Þá fóru hlutirnir að snúast við og þeir eru enn að þróast í rétta átt, að því marki að nú þurfa menn allt í einu að huga að því að hér sé hætt á þenslu.“

Sigmundur sagði að áfram þyrfti að gæta töluverðs aðhalds við fjárlagagerð. Þrátt fyrir auknar tekjur og umsvif. Vegna bólumyndunar og einnig vegna skulda ríkisins.

„Skuldir ríkisins eru, þrátt fyrir allt allt of miklar. Við erum að borga í kringum 70 milljarða á ári í vexti. Sem að menn geta rétt ímyndað sér hvað væri hægt að gera við ef þetta rynni ekki allt í þessar vaxtagreiðslur.“

Hann sagði að fyrst hafi merki um þenslu sést á hlutabréfamarkaðinum.

„Þar sem að lífeyrissjóðirnir eru auðvitað orðnir mjög ráðandi og eru jafnvel að kaupa og selja fram og til baka hlutabréf. Innan lífeyrissjóðakerfisins. Og búnir að hækka verðið verulega mikið og hratt. Auðvitað óttast maður það,“ sagði Sigmundur.

Hann sagði mikilvægt að lífeyrissjóðir komi að fjárfestingu í nýsköpun og nýjum fyrirtækjum.

„Þeir þurfa að taka þátt í að búa til þau verðmæti sem þurfa að standa undir lífeyri framtíðarinnar. Geta ekki bara verið áskrifendur að 3,5 prósenta ávöxtun frá ríkinu.“