Slitastjórnir fái beiðnir um undanþágur í gegn

Viðskiptaráð Íslands (VÍ) leggur til að slitastjórnir búa föllnu bankanna fái samþykktar undanþágur frá gjaldeyrislögum vegna nauðasamninga þar sem byrði vandans yrði skipt á milli kröfuhafa og þjóðar­búsins.

„Þetta er að okkar mati besta mögulega niðurstaðan og því fyrr sem slík niðurstaða fæst, því betra. Núverandi staða er vond bæði fyrir þjóðarbúskapinn og kröfuhafa,“ segir Frosti Ólafsson, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs.

Í nýrri Skoðun ráðsins er bent á að fimm og hálft ár er liðið frá því að slitastjórnirnar hófu úrvinnslu á þrotabúum þeirra. Ýmislegt hafi áunnist á þeim tíma en lítið miðað í átt að útfærslu á nauðasamn­ingum. Þar vegi þyngst sú forsenda slita­stjórnanna að samningar feli í sér undanþágu frá gjaldeyrislögum. Viðskiptaráð telur stjórnvöld hafa svigrúm til eftirgjafar og kröfuhafa hafa hag af því að leggja fram raunhæfar útfærslur á nauðasamningum.

„Fyrir kröfuhafana er þetta fyrst og fremst tímavirði peninganna. Þeir eru búnir að innleysa megnið af sínum eignum og eru nú með lausafé sem gefur slaka ávöxtun eða jafnvel enga. Fórnarkostnaður þeirra er einnig fólginn í kostnaði við rekstur þrotabúanna og skattlagningu á fjármálastofnanir,“ segir Frosti.

Rekstrarkostnaður þrotabúa föllnu bankanna á síðustu fimm árum nemur samtals 103 ­milljörðum króna. Kröfu­hafar verða af um 260 milljörðum ár hvert vegna tafa á útgreiðslum innlendra eigna. Samkvæmt útreikningum Viðskiptaráðs þyrfti samkomulag um fulla útgreiðslu að vera samþykkt innan 30 mánaða ef kröfuhafar ætla að fá fulla útgreiðslu. Kröfuhafar yrðu því betur settir með undanþágum sem falla innan núverandi svigrúms stjórnvalda, sem ráðið metur á um 400 milljarða króna.

„Kröfuhafarnir myndu þá þurfa að gefa eftir um 60 prósent af innlendum eignum,“ segir Frosti.

„Fyrir þjóðarbúskapinn er skaðinn fyrst og fremst sá að biðstaðan tefur afnám hafta en nauðasamningar fela í sér endanlega lausn á stærstu hindruninni í vegi afnáms þeirra. Í því samhengi teljum við forsendur til þess að veita einhvers konar svigrúm eða frávik frá þeim gjaldeyrislögum sem eru til staðar.“

Frosti bendir á að þrotabúin geti ekki verið í slitameðferð til eilífðarnóns.

„Ef kröfuhafar leggja ekki fram nauðasamninga sem eru í takt við okkar tillögur teljum við að það megi færa fyrir því rök að gjaldþrotaskipti væru skynsamlegri leið fyrir bæði þjóðarbúið og kröfuhafa,“ segir Frosti.