Ríkið þarf mögulega að bæta tjón sjóðsfélaga

Ríkið gæti verið skaðabótaskylt gagnvart þeim einstaklingum sem verða fyrir fjárhagslegu tjóni vegna ákvörðunar Seðlabanka Íslands að loka á sparnað almennings í útlöndum. Þetta er mat Gísla Tryggvasonar héraðsdómslögmanns en hann telur líklegt að málið endi fyrir dómstólum.

Seðlabanki Íslands hefur ákveðið að stöðva lífeyrissparnað almennings í útlöndum en tilkynnt var um þessar breytingar á þriðjudag. Um 30 þúsund Íslendingar hafa nýtt sér þessa leið á undanförnum árum en Seðlabankinn áætlar að árunum 2012 til 2014 hafi um 40 millljarðar króna farið úr landi vegna þessara sparnaðarleiða.

Mat á fjárhagslegu tjóni einstaklinga og lögaðila vegna þessara breytinga liggur ekki fyrir en Gísli Tryggvason, héraðsdómslögmaður og fyrrverandi talsmaður neytenda, segir að ríkið gæti verið skaðabótaskylt.

„Ef að þetta er ólögmæt ráðstöfun hjá Seðlabankanum eins og ég hallast að þá getur auðvitað verið að ríkið verði skaðabótaskylt vegna þessarar ákvörðunar eða breytinga á reglum. Í fyrsta lagi má efast um að Seðlabankinn hafi valdheimildir til að setja svona reglur. Hann að vísu setur þetta upp eins og hann sé að árétta gildandi reglur en gefur samt fyrirvara, fjögurra mánaða fyrirvara, og það er svolítið sérstakt að gefa fyrirvara til að fylgja reglum. Síðan efast ég um að sú ástæða sem er gefin upp, þ.e. að fylgja eftir gjaldeyrishöftum og vernda litla krónu, að hún standist. Þetta gæti verið vegna þrýstings lífeyrissjóðanna til að halda sinni stöðu,“ segir Gísli.

Nokkrir einstaklingar og lögaðilar hafa þegar leitað til Gísla til að kanna sína réttarstöðu. Gísli telur líklegt að málið endi fyrir dómstólum.

„Skaðabótamál er ein leiðin til þess að láta á þetta reyna. Önnur leið er ógildingarmál á þessum reglum sem Seðlabankinn er að kynna. Síðan eru EES reglur sem þetta gæti stangast á við og fleiri lagarök sem við höfum verið að kanna fyrir okkar umbjóðendur,“ segir Gísli.