Verða að óska eftir gjaldþrotaskiptum ef nauðasamningar nást ekki

Sú skylda hvílir á slitastjórnum föllnu bankanna, Kaupþings og Glitnis, að óska eftir gjaldþrotaskiptum ef nauðasamningur kemst ekki á. Sumir sérfræðingar stjórnvalda telja farsælast fyrir hagsmuni Íslands að þrotabúin fari í hefðbundin gjaldþrotaskipti. 

Ekki er hægt að ljúka slitum föllnu bankanna m.a vegna þess að uppgjör þessara búa ógna gengis- og efnahagsstöðugleika á Íslandi. 

Þrotabú allra stóru bankanna hafa óskað eftir undanþágum frá lögum um gjaldeyrismál hjá Seðlabanka Íslands til að greiða út erlendan gjaldeyri til kröfuhafa. Í tilviki Kaupþings og Glitnis eru undanþágubeiðnir vegna greiðslu á hreinum erlendum gjaldeyriseignum þessara banka sem eru að miklu leyti vistaðar á reikningum erlendis. Hjá Kaupþingi og Glitni er undanþágan algjör forsenda þess að hægt verði að ljúka nauðasamningum. 

Eignir að mestu leyti erlendis

„Okkar mat er að stærstur hluti eigna Kaupþings hafi engin áhrif á íslenska hagkerfið. Eignir okkar eru að mestu leyti erlendis,“ segir Jóhannes Rúnar Jóhannsson hjá slitastjórn Kaupþings.

Undanþágubeiðni Landsbankans er annars eðlis. Slitastjórn gamla Landsbankans (LBI hf.) er búin að greiða út allan frjálsan gjaldeyri sem hlutagreiðslur til forgangskröfuhafa vegna Icesave-reikninganna. Samtals eru þegar greiddar hlutagreiðslur til forgangskröfuhafa að jafnvirði um ISK 716 ma.kr. Þar af  voru 706 milljarðar króna í erlendum gjaldeyri.

Seðlabankinn hefur ekki svarað umsóknum um undanþágur því bankinn vinnur nú að ítarlegri greiðslujafnaðargreiningu íslenska þjóðarbúsins, þ.e. líkani um svokallað "balance of payments" líkani. Þetta líkan mun gefa Seðlabankanum gleggri mynd af áhættunni sem fylgir nauðasamningum bankanna. Ef það vantar fjármagn samkvæmt greiðslujöfnuði þá fer gjaldeyrir af forðanum. Um er að ræða greiningarvinnu á stöðu þjóðarbúsins gegnum greiðslujöfnuð. Samkvæmt heimildum fréttastofu stendur til að svara erindum slitastjórna bankanna þegar þessari vinnu er lokið. 



Skylt að fara í gjaldþrotaskipti ef nauðasamningar ganga ekki

Á slitastjórnum bankanna hvílir sú skylda að fara fram á hefðbundin gjaldþrotaskipti ef nauðasamningsumleitanir takast ekki. Sumir sérfræðingar stjórnvalda telja það vera heppilegast fyrir hagsmuni Íslands að þrotabúin fari í gjaldþrotaskipti.  Enga lagabreytingu þyrfti til slíks, aðeins umsókn frá slitastjórnum.

Telur þú að það verði niðurstaðan á endanum? „Ég ætla ekkert að dæma um það. Við trúum því að við fáum svar við beiðni okkar á einhverjum tímapunkti. Við erum tilbúin að vinna með stjórnvöldum að leysa þau mál sem snúa að Kaupþingi,“ segir Jóhannes Rúnar Jóhannsson hjá slitastjórn Kaupþings.

Eins og við fjölluðum um í fréttum Stöðvar 2 á laugardag er annað álitaefni tengt gjaldþrotaleiðinni sem snýr að útgreiðslu í íslenskum krónum, en færð hafa verið rök fyrir því að greiða þurfi út kröfur í krónum þar sem íslenskar krónur séu lögeyrir hér á landi. Í frægum dómi Hæstaréttar frá sl. hausti segir: „Er gert ráð fyrir því í lögum nr. 21/1991 (lög um gjaldþrotaskipti innsk.blm) að við úthlutun úr þrotabúi séu kröfur greiddar kröfuhöfum í íslenskum krónum, hvort sem kröfurnar eru greiddar í einu lagi eða aðeins hluti þeirra.“

Þensluhvetjandi að skipta erlendum eignum í krónur

Forsendur þessa dóms og áhrif hans eru umdeild. Formaður slitastjórnar Glitnis sagði fyrr í haust í viðtali á Stöð 2 að túlkun á forsendum hans væri á villigötum, eins og sjá má hér. 

Þá er deilt um hagræn áhrif þess að skipta erlendum eignum þrotabúanna í krónur, en færð hafa verið rök fyrir því að slíkt myndi auka á „krónuvandann“ þ.e. magni íslenskra króna í eigu erlendra aðila sem skipta þurfi í gjaldeyri á einhverjum tímapunkti sem setja myndi þrýsting á krónuna. Auk þess myndi slíkt auka peningamagn í umferð sem væri þensluhvetjandi og þar með leiða til aukinnar verðbólgu.  

Ath. fréttin var uppfærð 11.2.2014 kl. 10:37 en þá bættist við setning í síðustu efnisgrein: þ.e. magni íslenskra króna í eigu erlendra aðila sem skipta þurfi í gjaldeyri á einhverjum tímapunkti sem setja myndi þrýsting á krónuna.