Jónas Fr: "Ágætlega hófstillt umfjöllun“

„Mér finnst þetta vera í sjálfu sér ágætlega hófstillt umfjöllun,“ segir Jónas Fr. Jónsson fyrrverandi forstjóri FME um þann hluta rannsóknarskýrslu sparisjóðanna er snýr að FME.

Kafli rannsóknarnefndar Alþingis um sparisjóðina sem snýr að Fjármálaeftirlitinu og eftirliti þess með starfsemi sparisjóðanna er að einhverju leyti án niðurstöðu, eða ófullnægjandi. Rannsóknarnefndin kemst að þeirri niðurstöðu að FME hafi í sumum tilvikum staðið sig vel og í mörgum tilvikum hafi sparisjóðirnir farið eftir ábendingum stofnunarinnar.

Í einhverjum tilvikum, eins og þegar kom að áhættustýringu, svöruðu sparisjóðirnir fyrir sig og gátu stundum fylgt ábendingum en í öðrum ekki. 

Í skýrslunni segir: „Að mati rannsóknarnefndarinnar er vandkvæðum bundið að benda á einstök atriði þar sem Fjármálaeftirlitið sinnti ekki lögbundnu hlutverki sínu við eftirlit með starfsemi sparisjóða.“ (2. bindi, bls. 103). 

Úttektir Fjármálaeftirlitsins á stóru sparisjóðunum á árunum 2007 og 2008 leiddu í ljós ýmsar brotalamir í starfi áhættustýringar sparisjóðanna en helstu aðfinnsluefni FME voru þau að deildirnar væru ekki nógu stórar, álagspróf og aðrar athuganir væru gerðar of sjaldan og næðu ekki til nógu margra þátta í starfseminni. 

Fram kemur í skýrslu Alþingis um sparisjóðina, sem kom út í gær, að í svörum sparisjóðanna við skýrslum FME hafi viðbrögðum þeirra lýst en þau fólust iðulega í tíðari athugunum og fjölgun starfsmanna. 

Áhættustýringu ábótavant hjá Sparisjóðnum í Keflavík

Reglur um áhættustýringu skorti hjá Sparisjóðnum í Keflavík (SpKef) og voru viðbrögð hans við aðfinnslum FME að móta innri reglur og endurskoða verkferla. 

FME gerði líka athugasemdir við galla á áhættustýringu Sparisjóðs Mýrasýslu. Viðbrögð sparisjóðsins voru samkvæmt skýrslunni að stjórn Sparisjóðs Mýrasýslu hefði verið „kunnugt um ágalla á áhættustýringu og hefði hún reynt að fá starfsmenn með næga þekkingu til að taka að sér störf í áhættustýringu og það hefði gengið illa.“

Ekki fylgir sögunni í skýrslunni hvort FME hafi bara látið þar við sitja og hvort sparisjóðurinn hafi ekki bætt úr og ráðið fólk í áhættustýringu. 

Rannsóknarnefndin um sparisjóðina kemst að þeirri niðurstöðu að í flestum tilvikum hafi ábendingum FME verið fylgt. Hins vegar hafi áhættustýringu í sparisjóðunum almennt verið ábótavant. „Fámennar deildir höfðu ekki næga yfirsýn yfir áhættuþætti starfseminnar.“

Ágætlega hófstillt umfjöllun

Jónas Fr. Jónsson var forstjóri FME á þessum tíma. „Mér finnst þetta vera í sjálfu sér ágætlega hófstillt umfjöllun. Miklu hófstilltari en fyrri rannsóknarskýrsla Alþingis um fall viðskiptabankanna,“ segir Jónas í samtali við fréttastofu 365. 

Nokkur gagnrýni kemur á endurskoðendur í skýrslunni, bæði innri og ytri endurskoðun. Ytri endurskoðendur eru opinberir sýslunarmenn, rétt eins og skiptastjórar. 

Finnst þér að ytri endurskoðendur sparisjóðanna hafi ekki staðið undir þeim kröfum sem gera mátti til þeirra? „Það er annarra að meta það,“ segir Jónas. 

Mikil starfsmannavelta var hjá FME í tíð Jónasar, eins og rakið er ítarlega í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis um fall viðskiptabankanna sem kom út 12. apríl 2010.

Í þeirri skýrslu er rakið hvernig margar rannsóknir eftirlitsins strönduðu eða frestuðust þar sem rannsakendur, sérfræðingar sem voru að fylgjast með viðskiptabönkunum, voru ráðnir í vinnu til þeirra.

Þá óx FME ekki í réttu hlutfalli við fjármálakerfið. „(E)r ljóst að Fjármálaeftirlitið, sem bar meginábyrgð á eftirliti með bönkunum, óx ekki í samræmi við vöxt þeirra og starfshættir þess fylgdu ekki eftir þeim öru breytingum sem urðu á starfsháttum bankanna,“ segir þar.