Fjármálaráðuneytið um stöðugleikann: Sveiflan tvöfalt meiri á Íslandi en í ESB

Hagvöxtur hefur verið svipaður á Íslandi og í Evrópusambandinu frá árinu 1960. Sveiflur í hagkerfinu hafa hins vegar verið tvöfalt meiri á Íslandi á þessum tíma en í ESB. Þetta kemur fram í nýju vefriti fjármála- og efnahagsráðuneytisins sem kom út í dag.

Í vefritinu segir að íslenski efnahagsvandinn endurspeglist því aðallega í óhóflegum sveiflum fremur en í litlum hagvexti undanfarna áratugi. Fjöldi rannsókna styðji þetta enda séu augljósir kerfislegir veikleikar til staðar í hagkerfinu. Útflutningsframleiðslan sé fábreytt með sjávarafurðir og ál sem undirstöðu. Í rannsókn frá McKinsey & Company árið 2012 sé bent á lága framleiðni vinnuafls í þjónustugeiranum og lága arðsemi í orkugeiranum sem helstu hindranir hagvaxtar. Að auki geti skorður við auðlindanotkun í helstu útflutningsgreinum, landfræðileg staða landsins, stærð þess og menntunarstig hamlað hagvexti. Þessu til viðbótar megi nefna óleyst vandamál frá bankahruninu 2008, t.a.m. fjármagnshöftin sem virki letjandi á hagvöxt.

Veikleika íslenska hagkerfisins má því einna helst tengja við óstöðugleika, auk aðstæðna á fjármálamarkaði og smæðar markaðarins. Staðan á fjármálamarkaði, t.a.m. hvað varðar fjármagnshöft, er afleiðing hrunsins og aðstæðna á erlendum fjármálamörkuðum. Hvað varðar stærð markaðarins er ólíklegt að nokkuð geti breyst í þeim efnum á skömmum tíma. Þjóðhagslegar aðstæður eru hins vegar nokkuð sem má bæta og gæti skilað sér í minni þjóðhagslegum sveiflum og betra rekstrarumhverfi, ef vel tekst til.

Þá segir fjármálaráðuneytið að fyrir utan opinber fjármál, séu gengisstöðugleiki og staða raungengisins þau atriði sem skipti grundvallarmáli. Skarpt fall gengis krónunnar hrunárið 2008 hafi gjörbreytt verðlagi hér á landi.