Ágætur maður, á röngum tíma

Síðasti föstudagur, 22. nóvember, var frábær fyrir menn eins og mig sem lifa á röngu tímaskeiði. Í fyrsta lagi þá eignaðist heimurinn nýjan heimsmeistara í skák og eyddi ég drjúgum hluta af deginum í að fylgjast með lokaskákinni.

Það fyndna er að ég veit lítið um skák og skildi varla hvað var í gangi. Mér fannst bara eins og ég þyrfti að sjá þetta í beinni útsendingu því skákeinvígi eru heillandi enda vitsmunalegt uppgjör tveggja þjálfaðra huga – eða jafnvel geópólitískt uppgjör tveggja heimsvelda eins og haldið var fram í kalda stríðinu. Ég elska skákeinvígi því mér finnst þau hluti af merkara tímabili heimssögunnar, tímabili sem ég lifði ekki en þrái að tengjast. Þess vegna eyddi ég hálfum föstudeginum í að horfa á tvo menn í jakkafötum með sokkin augu sitja í stólum.

Á föstudaginn var einnig hálf öld liðin síðan Kennedy Bandaríkjaforseti var myrtur. Ég er einn af mörgum sem hafa aldrei komist yfir þann atburð, hann hefur dýpri rætur í huga mínum en flest það sem gerst hefur á minni lífstíð. Afmælishelginni eyddi ég í að horfa á JFK eftir Oliver Stone (mynd sem ég sá fyrst tíu ára gamall í Bíóborginni við Snorrabraut og fékk á heilann árin á eftir) og hina nýju Parkland sem fjallar meðal annars um lækna á Parkland Memorial-spítalanum sem tóku á móti Kennedy eftir tilræðið. Þá er ég búinn að lesa um 400 blaðsíður af Warren-skýrslunni og skima að nýju yfir bækurnar Crossfire og Case Closed (sú fyrri er meistaraverk í samsæriskenningafræðum en sú síðari ein sú besta sem tekur fyrir þær).

Það sem heillar mig við atburðina 22. nóvember 1963 eru þó ekki samsæriskenningar heldur fagurfræðin. Sólríkur haustdagur, CIA-menn með hatta og bindi, konur í drögtum, opinn og gljáandi Ford Continental, rauðbirkinn og pabbastráksgreiddur forsetinn með skjannahvítar tennur en sótsvarta bletti á sálinni. Zapruder-myndskeiðið. Skotin þrjú. Hvarf sakleysis, grafið inn í YouTube og komandi kynslóðir að eilífu, endalaus leikvöllur fyrir ágæta menn til að lifa á röngum tíma, láta sig dreyma og þykjast vita eitthvað um atburð sem er löngu liðinn. Það er besti veruleikaflóttinn.