Skoða afnám ríkisábyrgðar

Stjórnvöld eru farin að huga að því að afnema allsherjarábyrgð á bankainnstæðum. Hún hefur verið í gildi í fjögur ár. Ábyrgðin kostaði ríkissjóð 26 milljarða króna þegar innstæður Sparisjóðs Keflavíkur voru fluttar.

Stjórnvöld eru farin að huga að því að draga til baka yfirlýsingu sína um ótakmarkaða ríkisábyrgð á innstæðum í innlendum viðskiptabönkum og sparisjóðum. Þetta kemur fram í svari fjármálaráðuneytisins við fyrirspurn Fréttablaðsins um málið. Yfirlýsingin hefur verið í gildi í tæp fjögur ár.

Yfirlýsing um ótakmarkaða ábyrgð á innlendum innstæðum var gefin út 6. október 2008, sama dag og neyðarlög voru sett í landinu. Þau lög gerðu innstæður að forgangskröfum og tryggðu því að eignir föllnu bankanna fóru fyrst í að mæta innstæðum áður en aðrir kröfuhafar fengu nokkuð fyrir sinn snúð.

Yfirlýsingin er ekki hefðbundin ríkisábyrgð heldur pólitísk yfirlýsing sem hefur fyrst og fremst þann tilgang að eyða ótta innstæðueigenda um að þeir fái ekki innstæður sínar greiddar ef banki lendir í greiðsluvanda. Ríkissjóður hefur þó þegar lagt út háar fjárhæðir á grundvelli hinnar pólitísku yfirlýsingar. Þegar innstæður Sparisjóðs Keflavíkur voru færðar til Landsbankans, og eignir hans dugðu ekki til að mæta þeim, þurftu skattgreiðendur að greiða 26 milljarða króna að vöxtum meðtöldum til Landsbankans.

Í nýlegri ákvörðun Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA) kemur fram að samþykki stofnunarinnar á ótakmarkaðri ríkisábyrgð á innstæðum á Íslandi sé „tímabundið og rennur út í árslok 2014". Fréttablaðið óskaði eftir því við fjármálaráðuneytið að fá að vita hvort til stæði að afnema ábyrgðina.

Í svari þess kemur fram að „tímabært [sé] – burtséð frá væntanlegu frumvarpi – að huga að því á næstu misserum hvenær og með hvaða hætti yfirlýsingin verði dregin til baka, enda ætlunin frá upphafi að hún gilti tímabundið".-þsj /sjá síðu 8