Auglýsingasölu RÚV settar meiri skorður í nýju lagafrumvarpi

Ríkisútvarpið (RÚV) þarf að takmarka hlutfall auglýsinga í dagskrá sinni við átta mínútur á klukkustund, banni við sölu fyrirtækisins á auglýsingum á veraldarvefnum verður viðhaldið og því gert að setja og birta gjaldskrá fyrir viðskiptaboð á vefsíðu sinni þar sem afsláttarkjör fyrir kostunaraðila og auglýsendur séu gagnsæ og standi öllum viðskiptamönnum til boða fyrir sambærilegt umfang viðskipta. Þetta kemur fram í nýju frumvarpi til laga um RÚV sem lagt verður fram á Alþingi á næstu dögum, samkvæmt upplýsingum frá ráðuneytinu.

Katrín Jakobsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, kynnti drög að nýju frumvarpi um starfsemi RÚV í febrúar síðastliðnum og var hagsmunaaðilum gert mögulegt að gera athugasemdir við það. Á meðal þess sem var nýtt í frumvarpsdrögunum var takmörkun á þátttöku RÚV á auglýsingamarkaði. Samkvæmt því mátti hlutfall auglýsinga í dagskrá RÚV ekki fara yfir tíu mínútur á klukkutíma, bannað var að slíta í sundur dagskrárliði til að koma að auglýsingum, vöruinnsetning var gerð óheimil í innlendri dagskrárgerð og RÚV var gert að birta gjaldskrá fyrir auglýsingar opinberlega.

Samkeppnisaðilar RÚV gagnrýndu takmarkanirnar harkalega og sögðu þær hafa lítil sem engin áhrif á auglýsingatekjur þess. Í tölum sem teknar voru saman fyrir Fréttablaðið kom meðal annars fram að meðallengd sjónvarpsauglýsinga RÚV á kjörtíma, 18 til 23, var 3,7 mínútur á klukkutíma, eða um þriðjungur af því hlutfalli sem frumvarpsdrögin vildu takmarka þær við. Í desember, sem er helsti auglýsingamánuður ársins, fór lengd auglýsingahólfa á RÚV einungis tíu sinnum yfir tíu mínútur. Takmörkunin myndi því ekki hafa teljandi áhrif á sölu RÚV á sjónvarpsauglýsingum nema nokkra klukkutíma á ári. Til viðbótar var bann við sölu RÚV á auglýsingum á vefnum afnumið í nýju frumvarpsdrögunum, en það er mest vaxandi auglýsingamarkaðurinn í dag.

Í frumvarpinu sem lagt verður fyrir Alþingi hefur verið tekið tillit til þessara þátta. Búið er að stytta leyfilega lengd auglýsingahólfa niður í átta mínútur á klukkutíma. Samkvæmt athugasemdum við frumvarpið mun það skerða tekjur RÚV um 80 milljónir króna á ári. Þá hefur ákvæði um bann við sölu auglýsinga á vefnum verið bætt við það auk ákvæðis um að jafnræðis skuli gæta gagnvart viðskiptamönnum RÚV með því að birta afsláttarkjör fyrir kostunaraðila og auglýsendur.

Þau skulu vera gagnsæ og standa öllum viðskiptamönnum til boða fyrir sambærilegt umfang viðskipta. Áætlað er að bann við því að slíta sundur dagskrárliði með auglýsingum, nema í sérstökum undantekningartilvikum, muni hafa í för með sér 165 milljóna króna tekjuskerðingu fyrir RÚV. Samkvæmt frumvarpinu munu þessar aðgerðir því samanlagt skerða árlegar auglýsingatekjur RÚV um 245 milljónir króna hið minnsta. Heildartekjur RÚV af auglýsingum og kostunum á einstökum dagskrárliðum í sjónvarpi og útvarpi voru 1.556 milljónir króna á síðasta rekstrarári, sem lauk 31. ágúst 2011.

Samkvæmt tölum frá mennta- og menningarmálaráðuneytinu var RÚV með 19% hlutdeild á auglýsingamarkaði árið 2010 ef allar auglýsingar voru tilteknar. Tekjur RÚV vegna auglýsinga jukust um 140 milljónir króna á á tímabilinu 2008-2010 á meðan tekjur annarra fjölmiðlafyrirtækja vegna þeirra drógust saman um tæplega 2,1 milljarð króna.

RÚV bætti mest við sig á sjónvarpsauglýsingamarkaði þar sem markaðshlutdeild fyrirtækisins jókst úr tæplega 33% í 42%. Hlutdeild 365 miðla, sem meðal annars gefa út Fréttablaðið og reka Stöð 2, á heildarauglýsingamarkaði var um 56% árið 2009. Þar af var 365 með um helming allra tekna af sjónvarpsauglýsingum það ár.

thordur@frettabladid.is