Íslandspóstur tapaði 144 milljónum - bréfsendingum fækkað gríðarlega

Tap af rekstri Íslandspósts hf. á árinu 2011 var 144 milljónir króna og var EBITDA um 245 milljónir króna. Heildartekjur félagsins á síðasta ári námu 6,5 milljörðum króna og jukust um 3% frá fyrra ári. Þetta kemur fram í tilkynningu frá póstinum.

Heildareignir voru 4,8 milljarðar króna í árslok 2011 og eigið fé nam 2,4 milljörðum króna. Félagið greiddi 80 milljónir króna í arð til ríkissjóðs á árinu. Verulegur samdráttur hefur verið í bréfasendingum á undanförnum árum en frá árinu 2006 hefur bréfasendingum innan einkaréttar fækkað um 30%. Spáð er áframhaldandi magnminnkun og er áætlað að bréfamagn muni minnka enn um allt að 16% til ársins 2015.

Heildarafkoma Íslandspósts var með öðrum formerkjum á árinu 2011 en að var stefnt og má tapið að mestu rekja til hærri einingarkostnaðar vegna minnkandi bréfamagns og aukins tilkostnaðar við dreifikerfi, en jafnhliða magnminnkun á árunum 2006 til 2011 fjölgaði íbúðum á landinu öllu um tæp 10%.

Reglur um bréfadreifingu kveða á um dreifingu í öll hús alla virka daga ársins, þar sem því verður við komið, og nær sú þjónusta til 99,8% heimila og fyrirtækja á landinu. Af þessum sökum auk almennrar kostnaðarhækkunar hér á landi vegna launa- og verðlagsþróunar hefur fastur kostnaður við dreifingu hækkað töluvert á liðnum árum á sama tíma og bréfamagn hefur minnkað.

Þótt töluvert hafi áunnist í hagræðingu í rekstri og þjónustu, þá hefur magnminnkun jafnframt verið mætt með því að auka tekjur af annarri þjónustu, þar sem vænta má vaxtar, en einnig með almennri hækkun verðskrár. Þrátt fyrir óhjákvæmilega verðskrárhækkun af þessum ástæðum er almennt burðargjald fyrir bréf í einkarétti hér á landi það lægsta sem þekkist innan Norðurlanda og með því lægsta innan evrópska efnahagssvæðisins.

Á starfstíma Íslandspósts hefur verið gripið til ýmissa ráðstafana, sem miðað hafa að því að byggja upp og treysta hagkvæmt afgreiðslu- og dreifingarnet fyrirtækisins í samræmi við breytt flutningamagn og búsetuþróun.

Með nýju og endurbættu húsnæði á helstu starfsstöðvum félagsins og sölu á eldri og óhagkvæmari fasteignum þess hefur húsnæði í rekstri Íslandspósts minnkað um 30%.

Samhliða því hefur vinnuaðstaða fyrir viðskiptavini og starfsmenn batnað til mikilla muna og hefur það skilað sér í verulegu rekstrarhagræði fyrir hlutaðeigandi aðila. Í ársbyrjun 2011 var innleitt nýtt fyrirkomulag á útburði bréfapósts, sem jafnframt er stærsta breyting, er fyrirtækið hefur gert á dreifikerfi sínu. Undirbúningur þess verkefnis hefur staðið yfir í tæp tvö ár. Þessi breyting hefur þegar leitt til mikillar hagræðingar í rekstri auk þess sem hún skapar möguleika á því að bjóða viðskiptavinum val um mismunandi þjónustustig, t.d. með tilliti til verðlagningar þjónustunnar annars vegar og dreifingarhraða og afhendingarmáta hins vegar.

Undanfarin misseri hafa stjórn og stjórnendur Íslandspósts haft til umfjöllunar frekari hugmyndir um mögulega hagræðingu í rekstri félagsins. Stór hluti af kostnaði við rekstur þess felst í kostnaði við bréfadreifingu, þar sem fyrirkomulag dreifingar er bundið í lög og reglur.

Verulegur hluti þess kostnaðar liggur í fjölda dreifingardaga og seinustu metrum dreifingar, þ.e. á lóð eða heimreið viðtakenda. Frekari hagræðingu má og þarf að ná með auknum sveigjanleika í afhendingartíma bréfa og breytingum á reglum um staðsetningu bréfakassa og má í þeim efnum horfa til þeirra aðgerða, sem gripið hefur verið til í nágrannalöndum Íslands, einkum á Norðurlöndum. Mikilvægt er að stjórnvöld taki afstöðu til slíkra breytinga, þannig að rekstrarumgjörð póstdreifingar taki mið af minnkandi bréfamagni og verði samkeppnishæf við aðra miðlun gagna að því er greinir frá í tilkynningu frá Póstinum.