Nota neftóbak í vör: Æ fleiri drengir með illa farið tannhold

l„Ungu strákarnir eru margir að nota íslenskt neftóbak í vörina. Það er efni sem við vitum ekki neitt um, en til að mynda hefur sænska munntóbakið verið rannsakað í þaula. Áhrif þessa íslenska tóbaks eru hins vegar alveg óskrifað blað,“ segir Gunnlaugur Rósarsson tannholdssérfræðingur. Hann telur það afar varhugaverða þróun að aukning á sölu tóbaks skuli vera mikil á meðal ungra karlmanna sem taki neftóbak í vörina.

ÁTVR seldi í fyrra 30 tonn af nef- og munntóbaki, fyrir jafnvirði um 600 milljóna króna. Það er þrefalt meira en árið 2002 og rúmlega tvöfalt meira en 2006.

Undir áhyggjur Gunnlaugs tekur Stefán Hallur Jónsson, tannlæknir og varaformaður Tannlæknafélags Íslands. Hann segir að of margir notendur munntóbaks telji fullvíst að það sé ekki krabbameinsvaldandi. „Aðalmálið er að við vitum ekki hvað á eftir að gerast í framtíðinni. Það er aldrei hægt að mæla með notkun munntóbaks, þó að enn hafi ekki verið sannað að notkun þess sé krabbameinsvaldandi. Þetta er áhætta sem menn taka og hún er ekki þess virði. Krabbamein eru illviðráðanleg og munnkrabbamein geta valdið slæmum andlitslýtum.“

Stefán Hallur segist í auknum mæli sjá illa farið tannhold hjá unglingsdrengjum upp í karlmenn á fimmtugsaldri. Fáar konur hafi hann hins vegar séð með einkenni um munntóbaksnotkun. Þær fáu sem hann hitti hafi nær alltaf dvalið í Svíþjóð og komið sér upp vananum þar.

Stefán segist reglulega fá til sín sjúklinga með illa farið tannhold af völdum munntóbaks.

„Ég sé slæm tilvik að minnsta kosti einu sinni í mánuði. Þetta lýsir sér með þykknun á slímhúð undir vör, einmitt þar sem munntóbakið er geymt. Slímhúðin verður litlaus, næstum gráleit og svolítið hrukkótt. Yfirleitt fylgir þessu að tannholdið fer upp með tönnunum og í einstaka tilvikum eyðist tannholdið af rótunum. Þegar þetta gerist tapa tennurnarbeinstuðningnum, sem getur valdið ótímabæru tapi á tönnum. Í verstu tilvikunum sem ég hef séð hefur tannholdið hopað eins og um einn sentimetra og beinið þar undir hefur eyðst. Þegar rótaryfirborðið er bert er rótin mun viðkvæmari fyrir skemmdum, sem erfitt er að laga.“

holmfridur@frettabladid.is