Þorskurinn orðinn of dýr fyrir Bretana

„Við erum að verðleggja okkur út af markaðnum,“ segir Jón Steinn Elíasson, formaður Samtaka fiskframleiðenda og útflytjenda. Nýleg könnun sem verslunarkeðjan Sainsbury’s stóð fyrir á Bretlandi sýnir að neysla á tilapíu og öðrum fisktegundum sem ekki veiðast hér við land eykst stórlega á kostnað þorsks og ýsu.

Leggja álitsgjafar út af rannsókninni og telja að árið 2030 verði neyslumynstur Breta svo breytt að fimm vinsælustu tegundirnar, það er að segja þorskur, ýsa, túnfiskur, lax og rækja, munu ekki ná upp í helming af öllu því sjávarfangi sem Bretar neyti.

„Það eru alltaf að bætast fleiri matvæli á markaðinn,“ segir Jón Steinn. „Tilapían er ódýr og það gerir okkur erfiðara fyrir því fólk fer út í ódýrari vörur. Við erum komin í þá stöðu að vera búin að veðsetja aflaheimildir of mikið og svo hafa þær farið minnkandi og nú er svo komið að fiskurinn okkar er alltof dýr. Hvort sem hann er ferskur, frosinn eða saltaður. Og nú þurfum við að bregðast við því.“

Hann segir að ein leiðin til að stemma stigu við þessu sé að auka aflaheimildir. „Við sjáum að okkar keppinautar hafa farið þá leið enda er nú búið að auka aflaheimildir í Barentshafinu og við verðum að bregðast við ef við ætlum að vera samkeppnishæf hvað verð varðar, en við erum það ekki í dag. Hvað við getum haldið okkur lengi inni á markaðnum meðan málum er svona háttað, það veit ég ekki en það er farið að banka í okkur.“

Friðleifur Friðleifsson, deildarstjóri frystra afurða hjá Iceland Seafood International, er ekki jafn svartsýnn en segir þó að nú þurfi að hafa mun meira fyrir því að selja íslenskar sjávarafurðir. „Sá tími er liðinn að við getum selt allar sjávarafurðir nánast beint af færibandinu, eins og fyrir fimm til sjö árum, sá tími er liðinn,“ segir Friðleifur.

„Ég held að við stöndum ágætlega að vígi enn þá á meðan við sinnum þeim hluta markaðarins sem vill ferska hnakka og fersk flök og eru að selja það í sínu náttúrulega formi í sínu kæliborði eða í umbúðum og eins þeim sem vilja einfrystan fisk. En um leið og menn ætla að fara að brauða eða hjúpa fisk þá er sá íslenski bara orðinn alltof dýr og þá leita menn í aðrar tegundir eins og tilapíu, Alaska-ufsa og svo framvegis. Sá markaður er bara horfinn fyrir okkur Íslendinga.“

Hann segir mikilvægt að Íslendingar leggist í sameiginlegt markaðsátak til að tryggja stöðu afurðanna á erlendum markaði.

jse@frettabladid.is