Um helmingur skulda eru bílalán

Skuldir vegna bílalána áttu stóran þátt í að koma heimilum í greiðsluvanda. Ári eftir hrun áttu heimili sem voru í erfiðleikum með að greiða af lánum, rúman helming allra bílaskulda. Velferðarráðherra segir ekki réttlætanlegt að ríkið bjargi fólki úr skuldum vegna bíla og annarrar neyslu.

Hagfræðingar Seðlabankans kynntu í gær lokaniðurstöður greiningar á stöðu íslenskra heimila frá ársbyrjun 2007 til ársloka 2010.

Heimili sem eiga í erfiðleikum með að greiða af lánum skulduðu þriðjung allra húsnæðisskulda á landinu í október 2009, þegar hlutfallið var mest. Þessi sömu heimili skulduðu fjórðung allra húsnæðisskulda í desember á síðasta ári.

Þegar allar bílaskuldir á landinu eru skoðaðar kemur í ljós að heimili sem eiga í erfiðleikum með að greiða af lánum eiga þar enn stærri hlut. Hæst var hlutfallið í október 2009 þegar skuldsett heimili áttu meira en helming allra bílaskulda. Hlutfallið var síðan rúm 37 prósent nú í desember.

„Það vekur athygli að skuldsetning vegna bílakaupa sé að skýra að þó nokkru leyti þann vanda hjá þeim heimilum sem eru í vanda með að standa undir greiðslubyrði lána, sem endurspeglar þá að þessi heimili eru með kannski óeðlilega stóra hlutdeild af heildarbílaskuldunum

„Það vekur athygli að skuldsetning vegna bílakaupa sé að skýra vandamál þeirra heimila sem eru í vanda með að standa undir greiðslubyrði lána," sagði Þorvarður Tjörvi Ólafsson, hagfræðingur hjá Seðlabankanum. „Þetta endurspeglar það að þessi heimili eru mögulega með stóra hlutdeild af heildarbílaskuldum."

Bílalánin voru yfirleitt gengistryggð og þess vegna jókst greiðslubyrðin gríðarlega við þau áföll sem heimilin urðu fyrir í aðdraganda og kjölfar hrunsins.

það sem kom í ljós þegar við vorum að skoða 110 prósenta leiðina og hverjir voru að sækja um hana hjá íbúðalánasjóði þá kemur í ljós þar að greiðslubyrði fólks, það er ekki nema helmingur af því íbúðarskuld., hinn helmingurinn eru bílalán, og ýmis neyslulán og neysluskuldir

„Það sem kom í ljós þegar við vorum að skoða 110% leiðina og hverjir voru að sækja um hana hjá Íbúðalánasjóði þá kemur í ljós að greiðslubyrði fólks liggur í helmingi tilfella í íbúðarskuldum," sagði Guðbjartur Hannesson, velferðarráðherra. „Hinn helmingurinn eru bílalán og ýmis neyslulán ásamt neysluskuldum."

„Það er auðvitað svolítið sérstakt ef ríkið á þá að þurfa að grípa inn í til að greiða niður neysluskuldir - það er eðlilegra á íbúðarhúsi eða öðru sem tryggir grundvallarafkomu fólk. Þannig kom það mér á óvart hversu margir eru til dæmis með tvo bíla og eru að borga mjög háar greiðslur af bílalánum."