Stjórnmálamenn vilja fé lífeyrissjóða

Lífeyrissjóður verzlunarmanna (LV) átti 345,5 milljarða króna í hreinni eign til greiðslu lífeyris í lok síðasta árs. Sú eign hækkaði um 35,6 milljarða króna á árinu 2011. Alls voru greidd iðgjöld í sjóðinn 17,3 milljarðar króna á árinu og hann greiddi 7,4 milljarða króna út í lífeyri. Raunávöxtun sjóðsins á árinu 2011 var 2,9% og hrein raunávöxtun hans á tíu ára tímabili er 2,8%. Það er undir þeirri 3,5% raunávöxtunarkröfu sem hvílir á lífeyrissjóðum. Þetta kemur fram í ársskýrslu LV sem kynnt var á aðalfundi hans í gær.

Í ræðu sinni á aðalfundinum sagði Helgi Magnússon, stjórnarformaður LV, að fram undan væri margháttuð barátta um raunverulega stórmál sem vörðuðu framtíðarhagsmuni sjóðsins. „Kröfur eru gerðar á hendur lífeyrissjóðunum úr ýmsum áttum. Í sumum tilvikum er verið að fara fram á að sjóðirnir bregðist við kröfum með þeim hætti sem þeim er óheimilt samkvæmt lögum. Það á til dæmis við hugmyndir um niðurfellingar á hluta sjóðsfélagalána þeirra sem eru í greiðsluerfiðleikum.

Stjórnmálamenn hafa valið að tala um að lífeyrissjóðirnir séu þverir og staðir þegar kemur að lausnum af þessu tagi. Það gera þeir til að beina athyglinni frá eigin vandræðagangi við að finna lausnir á vanda fólks. Staðreyndin er sú að lífeyrissjóðir hafa engar lagaheimildir til að fella niður kröfur sem mögulegt er að innheimta.“

Helgi vék líka að hugmyndum um afnám verðtryggingar, sem hafa verið mikið í umræðunni að undanförnu. Hann sagði ljóst að afnám hennar myndi hafa gífurleg áhrif á stöðu lífeyrissjóða þar sem stór hluti eigna þeirra væri verðtryggður í íslenskum krónum. „Þeir sem tala fyrir afnámi verðtryggingar verða samhliða að taka afstöðu til þess hvort eigi þá samtímis að hætta að hafa lífeyri úr lífeyrissjóðum verðtryggðan […] verðtrygging skuldbindinga er forsenda þess að lífeyrir okkar sjóðsfélaga geti verið verðtryggður.“

Í ræðu sinni sagði Helgi að marga stjórnmálamenn, bæði í stjórn og stjórnarandstöðu, dreymdi um að komast yfir fjármuni lífeyrissjóðanna. „Ekki gleyma því að lífeyrissjóðirnir skiptast í meginatriðum upp í tvö mismunandi kerfi. Það er frjálsa kerfið sem við erum hluti af […] svo hins vegar opinbera kerfið sem er ríkistryggt. Það kerfi er í mínus upp á 500 milljarða króna og við skattgreiðendur berum ábyrgð á þeim halla. Stjórnmálamenn bera ábyrgð á því kerfi með þeirri löggjöf sem um það gildir. Þeir eru reyndar allir sjóðsfélagar þar og þurfa ekki að taka við neinum skerðingum þegar á móti blæs. Við stjórnmálamennina segi ég: leysið fyrst vanda opinbera lífeyriskerfisins áður en þið farið að bjóða fram aðstoð ykkar við að móta almenna kerfið og segja okkur fyrir verkum.“

thordur@frettabladid.is