Stjórn REI vildi fjármagna 100 milljarða kaup með lánum

Aðeins tíu vikum eftir að Reykjavík Energy Invest var stofnað lagði stjórn fyrirtækisins það til við fjármálastjóra Orkuveitu Reykjavíkur (OR) að hann færi að kanna hvernig hægt væri að kaupa hlut í orkufyrirtæki á Filippseyjum fyrir 800 milljónir dala, eða sem nemur um ríflega 100 milljörðum króna á núverandi gengi.

Dótturfyrirtæki OR, Reykjavík Energy Invest, eða REI eins og það var oftast kallað, var stofnað í júní 2007 var fljótt ljóst að hugmyndir um starfsemi fyrirtækisins voru stórhuga.

Á fyrsta fundi stjórnar var hlutafé ákveðið einn milljarður, en samþykkt var að auka það upp í tvo milljarða strax á öðrum fundi mánuði síðar. Í ágúst mánuði, um tíu vikum eftir stofnun félagsins og á þriðja stjórnarfundi félagsins frá stofnun, var fjallað um mögulega þátttöku REI í söluferli á 40 prósent hlut í opinberu orkufyrirtæki á Filippseyjum, PNOC-EDC.

Í stjórn félagsins á þessum tíma voru Björn Ársæll Pétursson, Björn Ingi Hrafnsson og Haukur Leósson, að því er fram kemur í skýrslu úttektarnefndarinnar um málefni OR, sem kynnt var og birt opinberlega í gær. Björn Ársæll hafði þó óskað eftir því að hætta í stjórninni á þessum tíma.

Í skýrslunni kemur fram að stjórn REI hefði á fyrrnefndum fundi í ágúst 2007 lagt það til að fjármálastjóri OR færi að „leita hófanna" með fjármögnun á hlutnum í orkufyrirtækinu í Filippseyjum, en talið var að afla þyrfti um 800 milljóna dala, eða sem nemur ríflega 100 milljörðum króna á núverandi gengi, til þess að ganga frá kaupunum.

Af þeim varð aldrei, en miklar deilur spruttu upp um hlutverk REI skömmu síðar, þar sem meirihlutasamstarf Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks sprakk og nýr meirihluti var myndaður.

„Segja má að fyrstu þrír mánuðir í starfsemi REI hafi, svo sem að framan var rakið, einkennst af hraðri mótun félagsins og nokkuð stöðugri en kappsfullri fjárfestingarstefnu í erlendum orkufyrirtækjum á sviði jarðvarma. Nokkur breyting varð þó á rekstri REI í haustbyrjun 2007, með breytingum sam­þykkta, heimildar til handa stjórn til stórfelldrar hlutafjáraukningar í REI og sölu hluta í félaginu. Má rekja hið svokallaða REI-mál til þeirra breytinga sem þá urðu á starfsemi fyrirtækisins í kjölfar framangreindra breytinga á sam­þykktum þess," segir í skýrslu úttektarnefndarinnar um fyrstu mánuðina í starfsemi REI.

Skuldir OR fóru úr 17,7 milljörðum króna árið 2002 í 224,3 milljarða 2010, meðal annars vegna gríðarlegrar gengisáhættu í rekstri fyrirtækisins, en hrun krónunnar hafði þær afleiðingar að skuldir fyrirtækisins, sem nær allar voru í erlendri mynt, tvöfölduðust á nokkrum mánuðum.