Tap sjóðanna gæti orðið mun meira

Ýtrustu kröfur þrotabúanna ganga út á að samningarnir verða gerðir upp á því sem gengi sem var á íslensku krónunni á uppgjörsdegi þeirra. Þeir uppgjörsdagar voru allir löngu eftir að íslenska krónan hrundi og því mjög óhagstæðir lífeyrissjóðunum.

Tóku stöðu með krónunni

Íslensku lífeyrissjóðirnir gerðu tugmilljarða króna gjaldmiðlavarnarsamninga við Landsbankann, Kaupþing og Glitni fyrir bankahrun. Í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis kemur fram að þeir hafi verið stærstu seljendur erlendrar myntar framvirkt á

árinu 2008. Alls var staða samninganna 2,2 milljarðar evra við bankahrun. Umfang þeirra hafði þá rúmlega tvöfaldast á einu ári.

Lífeyrissjóðirnir tóku því stöðu með krónunni, sem þýddi að þeir högnuðust ef hún styrktist. Krónan veiktist gríðarlega í efnahagshruninu og mikil tapstaða skapaðist á samningum sjóðanna. Við það vildu sjóðirnir ekki sætta sig, meðal annars vegna þess að þeir telja að sumir bankanna hafi misnotað gjaldeyrismarkaðinn í upphafi árs 2008 til að fella krónuna. Því lýstu þeir kröfum vegna gjaldmiðlavarnarsamninganna í bú bankanna á genginu 126,5, sem er meðaltal gengis íslensku krónunnar í janúar og febrúar 2008, en þeir ætla að misnotkunin hafi hafist í mars. Þessum kröfum var hafnað.

Vegna deilna sem uppi hafa verið um uppgjör samninganna hafa lífeyrissjóðirnir bókfært þá í bókum sínum líkt og þeir hafi verið gerðir upp á gengisvísitölunni 175. Þrotabúin vilja hins vegar gera upp samningana miðað við þá gengisvísitölu sem var á uppgjörsdegi samninganna. Eftir bankahrun hefur hún verið vel yfir 200. Deilurnar snúast líka um hvernig lífeyrissjóðir geta notað skuldabréf sem þeir eiga á bankana til skuldajöfnunar.

Búið að semja við Landsbankann

Samkvæmt skýrslu úttektarnefndar á starfsemi íslenskra lífeyrissjóða í aðdraganda bankahrunsins er tap þeirra 36,4 milljarðar króna. Þá er búið að taka tillit til skuldajöfnunar, en án hennar stendur skuldin í 63,2 milljörðum króna samkvæmt tölum frá Seðlabanka Íslands. Þær tölur miða við að samningarnir séu gerðir upp á genginu 175.

Þá er búið að draga frá þann kostnað sem lífeyrissjóðirnir bera vegna fullnaðaruppgjörs þrettán þeirra við þrotabú Landsbankans sem tilkynnt var um í júlí síðastliðnum. Heimildir Fréttablaðsins herma að í því uppgjöri hafi falist að samningarnir hafi verið gerðir upp með 21 milljarðs króna tapi fyrir lífeyrissjóðina. Á móti því tapi var samið um skuldajöfnun upp á um 11 milljarða króna og því var hreint tap sjóðanna þrettán um tíu milljarðar króna. Engir fyrirvarar eru í samkomulaginu við Landsbankann um að það verði endurskoðað komist dómstólar að þeirri niðurstöðu að gera eigi samningana upp á annan hátt.

Arnar Sigurmundsson, stjórnarformaður Landssamtaka lífeyrissjóða, segir að viðræður hefðu hafist að nýju við þrotabú Kaupþings og Glitnis í kjölfar þess að það náðist að semja við Landsbankann. Þær höfðu þá legið niðri um nokkurn tíma. "Viðræður snúast um að ná sameiginlegri lendingu um hvernig eigi að gera þessa samninga upp. Það tókst að ná samkomulagi við Landsbankann eftir gríðarlega vinnu. Þær viðræður höfðu staðið yfir frá árinu 2009."