Áhöld hvort lífeyrissjóðir hafi náð nægri ávöxtun

Hrein eign lífeyrissjóðanna jókst um tæplega 6% að raungildi í fyrra. Hins vegar má ætla að ríflega þriðjungur þeirrar aukningar sé tilkominn vegna innflæðis í sjóðina og því áhöld um hvort raunávöxtun eigna hluta þeirra hafi náð 3,5% tryggingafræðilega viðmiðinu sem notað er við mat á framtíðar eignum og skuldbindingum þeirra.

Þetta kemur fram í Morgunkorni greiningar Íslandsbanka en samkvæmt nýbirtum tölum Seðlabankans var hrein eign íslenska lífeyrissjóðakerfisins ríflega 1.920 milljarðar kr. um síðustu áramót. Hafði eignin aukist í krónum talið um 145 milljarða kr. frá upphafi ársins.

Sé miðað við þróun vísitölu neysluverðs varð 5,6% raunaukning á hreinni eign lífeyrissjóðanna á síðasta ári. Þar verður hins vegar að hafa í huga að innflæði í sjóðina vegna iðgjaldagreiðslna er talsvert meira en útflæði vegna greiðslu lífeyris og úttektar séreignarsparnaðar.

Sem dæmi má nefna að árið 2009 var nettóinnflæði í sjóðina 31 milljarðar kr. Sé gert ráð fyrir að nettóinflæðið hafi verið á svipuðum slóðum í fyrra má gróflega áætla að raunávöxtun eigna þeirra hafi numið u.þ.b. 4% á síðasta ári.

„Þar sem ætla má að árangur sjóðanna hafi verið mismunandi á árinu hlýtur að teljast nokkuð líklegt að einhver hluti þeirra hafi ekki náð 3,5% ávöxtun á eignir sínar og gæti því þurft að skerða lífeyrisréttindi á komandi misserum," segir í Morgunkorninu.

Kaup lífeyrissjóðanna á íbúðabréfum í hinum svokölluðu Avens-viðskiptum í fyrra hafa breytt talsvert eignasamsetningu þeirra. Í þeim viðskiptum keyptu sjóðirnir bréf af Seðlabanka Lúxemborgar og greiddu fyrir með gjaldeyri sem þeir seldu í raun á afar hagstæðu verði.

Avens-viðskiptin eiga stóran þátt í því að íbúðabréf í eigu lífeyrissjóða jukust um ríflega 145 milljarða kr. á síðasta ári. Alls áttu sjóðirnir íbúðabréf fyrir tæpa 511 milljarða kr. um áramótin, og nam það tæpum 27% af hreinni eign þeirra.

Á sama tíma minnkuðu erlendar eignir sjóðanna um 57 milljarða kr. og voru 473 milljarðar kr. í árslok, sem samsvarar tæpum fjórðungi af hreinni eign þeirra. Hér verður raunar að hafa í huga að styrking krónu á tímabilinu var töluverð, en reiknað á föstu gengi voru erlendar eignir sjóðanna nánast óbreyttar frá upphafi árs til loka þess.