Heildarvelta í atvinnulífinu stóð í stað milli ára í haust

Heildarvelta í atvinnulífinu samkvæmt virðisaukaskattskýrslum stóð nánast í stað í krónum talið í september og október síðastliðnum samanborið við sama tímabil árið 2009.

Fjallað er um málið í Morgunkorni greiningar Íslandsbanka. Þar segir að þannig nam heildarveltan í september og október síðastliðnum 459,8 milljörðum kr. en var á sama tíma árið á undan 459,6 milljörðum kr.

Það gefur því auga leið að veltan hafi dregist saman á þessu tímabili að teknu tilliti til verðlagsbreytinga, og nam raunbreytingin 3,3% samdrætti, ef miðað er við þróun vísitölu neysluverðs. Þrátt fyrir þessar tölur var heildarveltan í atvinnulífinu um 8,5% meiri að nafnvirði á fyrstu tíu mánuðunum síðasta árs samanborið við sama tíma árið 2009 og að raunvirði nam aukningin 2,5%.

Skýrist sú aukning einkum af fyrri helmingi ársins, en þá varð 6,0% aukning að raunvirði á veltunni m.v. sama tíma árið 2009 en á tímabilinu frá júlí til og með október dróst hún saman um 2,1%. Þetta má sjá í tölum yfir veltu fyrirtækja samkvæmt virðisaukaskattskýrslum sem Hagstofan birti nú í morgun.

Af tölum Hagstofunnar má sjá hversu ólík þróun veltu er í hinum ýmsu atvinnugreinum, sem er til marks um hversu misjöfn efnahagsleg skilyrði íslensk fyrirtæki búa við um þessar mundir. Þannig er enn mjög mikill samdráttur í mörgum greinum atvinnulífsins, og þá einna helst þeim sem tengjast innlendri eftirspurn.

Ljóst er að samdrátturinn er enn verulegur í fyrirtækjum sem eru í byggingarstarfsemi og mannvirkjagerð, en eins og kunnugt er hefur veltan dregist linnulaust saman í þessum greinum síðan um mitt árið 2008. Samdrátturinn á fyrstu tíu mánuðum síðastliðins árs nam ríflega 23% að raungildi. Jafnframt gætir enn samdráttar í öðrum greinum tengdum einkaneyslu eins og bílasölu en þó var samdrátturinn þar til muna minni en í byggingarstarfsemi á þessu tímabili, eða um 1,6% að raungildi.

Á hinn bóginn er velta í útflutningsgreinum ágæt og er nokkuð ljóst að þær greinar sem heyra undir útflutning eru í annarri stöðu en þær sem háðar eru innlendri eftirspurn. Þannig hefur veltan í framleiðslu málma aukist um ríflega 28% að raunvirði á fyrstu tíu mánuðum ársins samanborið við sama tíma árið 2009.

Á sama tímabili jókst veltan í fiskveiðum um tæplega 6% og veltan í matvæla- og drykkjavöruiðnaði, sem nær yfir bæði landvinnslu sjávarfangs og matvöruframleiðslu til innlendrar neyslu, aukist um tæp 3%. Jafnframt hefur veltan í flugsamgöngum náð sér á strik eftir þær náttúrhamfarir sem áttu sér stað á fyrri hluta árs 2010, en hún hafði aukist um 2,1% á fyrstu tíu mánuðum ársins 2010 m.v. sama tímabil 2009.