Greining segir tilefni til meir en 0,5 prósentstiga vaxtalækkunnar

Greining Arion banka spáir því að Peningastefnunefnd Seðlabankans muni lækka stýrivexti um 0,5 prósentustig. Ástæður séu til enn meiri lækkunnar vaxtanna en greiningin telur að óvissan vegna gengisdóms Hæstaréttar komi í veg fyrir slíkt.

Fjallað er um málið í Markaðspunktum greiningarinnar. Þar segir að hjöðnun verðbólgunnar síðustu mánuði hafi skapað verulegt svigrúm til frekari vaxtalækkunar. Hefur verðbólgan gengið hraðar niður en verðbólguspá Seðlabankans gerði ráð fyrir í síðustu Peningamálum og flestar aðrar hagstærðir hafa einnig verið að þróast til betri vegar frá síðasta vaxtafundi; krónan hefur haldið áfram að styrkjast, skuldatryggingarálag ríkisins lækkað og utanríkisviðskipti skilað áfram ágætum afgangi.

„Þrátt fyrir þessi jákvæðu teikn, sem ættu að gefa tilefni til verulegrar vaxtalækkunar á næsta vaxtaákvörðunarfundi bankans þann 18.ágúst næstkomandi, þá spáir Greiningardeild samt sem áður aðeins 50 punkta vaxtalækkun (0,5%) í takt við fyrri vaxtaákvörðunarfundi bankans. Ástæðan má fyrst og fremst rekja til óvissunnar vegna gengisdómsins um ólögmæti gengistryggðra lána. Í því sambandi má vitna til orða seðlabankastjóra á síðasta vaxtaákvörðunarfundi um að vextir hefðu þá lækkað mun meira ef ekki væri þessi óvissa til staðar," segir í Markaðspunktunum.

„Gangi spá okkar eftir munu innlánsvextir lækka í 6% og veðlánavextir 7,5%."

„Athyglisvert er að skoða hvernig aðhald peningastefnunnar hefur verið að þróast í núverandi vaxtalækkunarferli samanborið við það síðasta sem stóð yfir á árunum 2001-2003. Raunstýrivextir segja til um aðhald peningastefnunnar og eru margar leiðir til að skoða raunstýrivexti. Hér er farin sú leið að meta raunstýrivexti út frá ársverðbólgu á hverjum tíma og meðaltali af virkum vöxtum Seðlabankans síðustu 12 mánuði.

Á síðustu mánuðum hafa raunstýrivextir farið hækkandi og miðað við verðbólguhorfur er útlit fyrir að svo verði áfram út árið (af því gefnu að Seðlabankinn haldi sig áfram við 50 punkta taktinn). Það er ekki þar með sagt að raunstýrivextir fari ekki niður á ný, því eins og gerðist í síðasta lækkunarferli (2001-2003) þá lækkuðu raunvextir áfram mörgum mánuðum eftir að stýrivextirnir höfðu náð lágmarki sínu.

Fjórir vaxtaákvörðunardagar hafa verið settir fram til ársloka. Hægt er að velta fyrir sér hvar Seðlabankinn muni nema staðar í vaxtalækkunum. Í síðasta lækkunarferli (2001-2003) enduðu stýrivextir í 5,2%. Þrátt fyrir að slakinn í þjóðarbúskapnum gefi tilefni til að vextir bankans fari enn neðar í núverandi lækkunarferli er samt ljóst að óumflýjanleg leysing gjaldeyrishafta hlýtur að hamla lækkunum. Að sama skapi takmarkast svigrúm nefndarinnar enn frekar af hinni óleystu Icesavedeilu.

Ef við gefum okkur að Seðlabankinn haldi áfram sama 50 punkta taktinum út árið þá verða innlánsvextir bankans komnir í 4,5% í lok árs og veðlánavextir 6%," segir í Markaðspunktnum.

„Hugsanlegt er því að lækkunarferlinu ljúki í desember, enda hefur Seðlabankastjóri gefið í skyn að vaxtagólfið liggi á bilinu 5-6%. Verði verðbólgan hins vegar í kringum núllið á næsta ári er ljóst að vextir Seðlabankans þurfa að fara enn neðar til að peningalegt aðhaldi aukist ekki á meðan."