Lífeyrissjóðirnir fengu 220 krónur fyrir evruna

„Í orði kveðnu fara kaupin fram á skráðu gengi Seðlabankans, en þar sem ávöxtunarkrafan er fest í 7,2% er undirliggjandi gengi, miðað við markaðskröfu, mun lægra. Reiknast okkur til að undirliggjandi gengi sé nálægt 220 kr. fyrir evruna, en til samanburðar er stundargengi evru á innlendum markaði nú 159 kr. Undirliggjandi gengi við upphafleg kaup Seðlabanka og ríkissjóðs á þessum bréfum var hins vegar í kringum 250 kr. evran."

Þetta segir í Markaðskorni greiningar Íslandsbanka þar sem fjallað er um sölu Seðlabankans fyrir hönd ríkissjóðs, til 26 lífeyrissjóða á þeim íbúðabréfum sem komu í hlut ríkissjóðs í Avens-viðskiptunum við Seðlabanka Lúxemborgar og skilanefnd Landsbankans í Lúxemborg 18. maí síðastliðinn. Eitthvað meira er reyndar af bréfum í pakkanum, en heildarnafnverð íbúðabréfa í þessum viðskiptum er 90,2 milljarðar kr. Lífeyrissjóðirnir greiða fyrir bréfin með erlendum gjaldeyri.

Við viðskiptin eykst gjaldeyrisforði Seðlabankans um 512 milljónir evra og má segja að með þessu sé búið að afla þeirra evra sem þarf til þess að standa straum af afborgunum höfuðstóls evrubréfanna sem gefin voru út við Avens-viðskiptin. Í raun má orða það svo að lífeyrissjóðirnir séu að kaupa íbúðabréfin af Lúxemborg með einhverskonar milligöngu ríkissjóðs.

Seðlabankinn túlkar viðskiptin m.a. þannig að ríkissjóður hafi fjármagnað sig í evrum á kjörum sem jafngilda 0,75% föstum vöxtum til 15 ára. Er þá væntanlega gert ráð fyrir því að evrurnar sem lífeyrissjóðirnir greiða nú verði ávaxtaðar í tryggum, auðseljanlegum evrupappírum sem bera vexti nálægt EURIBOR-vöxtum þar til nota þarf þær til afborgana af evrubréfi ríkissjóðs. Þótt síðarnefnda bréfið sé með 2,75% vaxtaálagi gerir stærri höfuðstóll af eignunum það að verkum að beinn fjármögnunarkostnaður ríkissjóðs verður nærri 0,75%.

Segja má að allir hlutaðeigandi hagnist á ofangreindum viðskiptum, jafnt lífeyrisssjóðir sem ríkissjóður og Seðlabanki. Hins vegar verður að segjast að trúverðugleiki tilkynninga Seðlabankans bíður nokkurn hnekki við þessar síðustu vendingar, a.m.k. tímabundið.

Við Avens-viðskiptin var því haldið fram að ekki stæði til að fara hratt í sölu íbúðabréfanna, og þegar að því kæmi yrði það gert í opnu gegnsæu ferli. Á endanum var þessu hins vegar þveröfugt farið, bréfin seld að 10 dögum liðnum í lokuðu leyniútboði. Góðar og gildar ástæður virðast raunar vera fyrir þessu, og snúa þær að lagakrókum sem hefðu gert opið útboð illframkvæmanlegt. Óhjákvæmilega munu samt aðilar á markaði verða tortryggnari á slíkar yfirlýsingar Seðlabankamanna á næstunni, að því er segir í Morgunkorninu.