Óvíst hvort gengisfrumvarp hjálpi fólkinu á Selfossi

Óvíst er hvort nýtt frumvarp efnahags - og viðskiptaráðherra um að öll gengislán verði sett í sama flokk hafi þýðingu fyrir þá sem hafa verið dæmdir til að greiða að fullu erlend lán.

Sambýlisfólk á Selfossi var á föstudaginn dæmt til að greiða að fullu erlent lán sem þau tóku hjá Glitni árið 2007. Dómari við Héraðsdóm Suðurlands taldi óumdeilt að lánið hafi verið í erlendri mynt.

Við aðalmeðferð málsins lýsti lögmaður stefndu því yfir að ekki væri lengur byggt á upphaflegum rökum stefndu um að lánið væri íslenskt. Þannig viðurkenndu stefndu að um væri að ræða lán í erlendri mynt, en ekki íslenskum krónum. Vörn fólksins byggði fyrst og fremst á því að forsendur lánsins væru brostnar. Greiðslur vegna lánsins hafi hækkað um hátt í 200% frá fyrsta gjalddaga til loka nóvember 2008 þegar síðasta greiðsla var innt af hendi.

Lögmaður stefndu vildi að bankahruninu haustið 2008 og afleiðingum þess yrði jafnað við náttúruhamfarir og þar með séu forsendur brostnar.

Dómarinn féllst ekki á þetta. Í dómnum segir að svokallað bankahrun hafi ekki orðið vegna óviðráðanlegra ytri aðstæðna heldur vegna manngerðra aðstæðna í efnahagslífi landsins. Til að mynda sé ekki hægt að líkja bankahruninu á nokkurn hátt við eldgosið á Heimaey árið 1973. Telur dómarinn þannig að bankahrunið geti ekki leyst skuldara undan skyldu sinni til að efna samninga.

Fréttastofa leitaði viðbragða við dómnum hjá Íslandsbanka í gær. Þau svör fengust að bankinn myndi bíða og sjá hvort dómnum yrði áfrýjað. Íslandsbanki muni þó þrátt fyrir þessa niðurstöðu halda áfram að vinna með stjórnvöldum í að finna lausnir á skuldavanda heimilanna.

Frumvarp efnahags- og viðskiptaráðherra um að niðurstaða Hæstaréttar frá því í september um ólögmæti gengistryggðra lána skuli ná yfir öll bíla og húsnæðislán með gengisviðmiði hefur ekki verið lagt fram á þingi, en það hefur verið kynnt í ríkisstjórn. Búast má við að frumvarpið verði lagt fyrir þingið á næstunni.

Gísli Tryggvason, talsmaður neytenda, segir erfitt að átta sig á því hvort það frumvarp geti haft áhrif á mál fólksins á Selfossi, og önnur sambærileg mál.

„Ég hef ekki alveg áttað mig nógu vel á því, en ég hef hins vegar fengið samráð í ráðuneytinu um drög að þessu frumvarpi og átti ágætis viðræður við sérfræðingana þar og mér skilst að það sé ekki komið í endanlega mynd. Og þess vegna get ég ekki svarað þessu skýrt," segir Gísli