Veruleg óvissa ríkir um lánshæfismat ríkissjóðs

Eftir yfirlýsingu forsetans um að undirrita ekki lögin um Icesave-frumvarpið er ljóst að veruleg óvissa ríkir um lánshæfismat ríkissjóðs.

Þetta kemur fram í Morgunkorni greiningar Íslandsbanka. Þar segir að síðastliðinn fimmtudag greindi matsfyrirtækið S&P frá því um leið og það staðfesti lánshæfismat ríkissjóðs að það hefði breytt horfum þess úr neikvæðum í stöðugar. Er þetta í fyrsta sinn sem S&P sendir frá sér tilkynningu um lánshæfismat ríkissjóðs síðan í lok nóvember 2008 þegar það lækkaði síðast lánshæfiseinkunnir ríkissjóðs.

Er nokkuð ljóst að fyrirtækið hafi beðið áttekta eftir að Icesave-málið tæki að skýrast enda segir í tilkynningu þess að endurskoðunin á horfum byggist á samþykkt Alþingis á Icesave-frumvarpinu sem átti sér stað síðla kvölds daginn áður. Taldi fyrirtækið nokkuð víst að forseti Íslands myndi undirrita lögin, en nú er ljóst að annað kom á daginn. Fyrir erlendar skuldbindingar eru lánshæfiseinkunnir ríkissjóðs BBB-/A-3 en fyrir innlendar skuldbindingar BBB+/A-2.

Í tilkynningu S&P, sem birt er á heimasíðu Seðlabankans, segir að þótt Icesave-samningurinn komi til með að auka verulega á almenna skuldabyrði ríkissjóðs þá sé samþykkt hans mikilvægt skref í átt að hægt verði að greiða út lánið frá AGS og tvíhliða lán frá Norðurlöndum. Þetta fjármagn mun styrkja gjaldeyrisvarasjóðs Seðlabankans og þar með lausafjárstöðu Íslands sem er veik um þessar mundir. Með þessu eru sköpuð skilyrði til þess að mögulegt verði að losa um þau gjaldeyrishöft sem sett voru í nóvember 2008.

Áhersla S&P á lausn Icesave-málsins er síður en svo einsdæmi enda hafa matsfyrirtækin Moody´s og Fitch einnig lagt áherslu á að lausn sé mikilvæg fyrir lánshæfismat ríkissjóðs. Þann 11. nóvember lækkaði Moody´s lánshæfiseinkunnir ríkissjóðs fyrir innlendar og erlendar skuldbindingar úr Baa1 í Baa3 og breytti horfum um þær úr neikvæðum í stöðugar.

Í tilkynningu fyrirtækisins kom m.a. fram að lánafyrirgreiðsla Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og Icesave væri forsenda þess að lánshæfiseinkunn ríkissjóðs yrði ekki lækkuð. Þann 23. desember greindi Fitch frá því um leið og það staðfesti lánshæfiseinkunnir ríkissjóðs að það hefði tekið þær af athugunarlista með neikvæðum vísbendingum en horfur um einkunnir væru þó enn neikvæðar.

Í tilkynningu Fitch kom m.a. fram að fyrirtækið teldi að samþykkt Alþingis á Icesave-samkomulaginu gæti verið skammt undan og taldi að það gæti grafið undan lánshæfi ríkissjóðs ef það tæki langan tíma að aflétta gjaldeyrishömlum og koma á stöðugleika í gengismálum. Af framansögðu er nokkuð ljóst að yfirlýsing forsetans um að undirrita ekki lögin gæti haft neikvæð áhrif á lánshæfismat ríkissjóðs.