Höftum ekki aflétt í bráð

Vaxandi líkur eru á að kreppan á Íslandi verði ekki jafndjúp og búist var við, þótt hún verði djúp engu að síður. Þetta segir í niðurstöðum skýrslu starfshóps Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (AGS) vegna annarrar endurskoðunar efnahags­áætlunar stjórnvalda og sjóðsins. Mark Flanagan, yfirmaður sendinefndar AGS um málefni Íslands, kynnti skýrsluna í gær.

Búist er við að efnahagsbati hefjist á seinni hluta þessa árs, en líði þó fyrir nokkurn mótvind vegna skulda einkageirans og niðurskurðar hins opinbera. „Við lukum annarri endurskoðun efnahagsáætlunarinnar á föstudaginn var, 16. apríl, og á grundvelli hennar hefur sjóðurinn greitt Íslandi 160 milljónir dala,“ sagði Mark Flanagan, við upphaf símafundar þar sem skýrsla sendinefndar sjóðsins var kynnt. Hann áréttaði að sú töf sem orðið hafi á endurskoðuninni nú hafi ráðist af óvissu um fjármögnun áætlunarinnar. „Í lok mars fengum við staðfest að fjármögnun væri í höfn og að hún væri trygg til næstu tólf mánaða. Og að horfur væru á að full fjármögnun fengist fyrir lok tímamarka áætlunarinnar,“ sagði hann.

Mark Flanagan lagði á það áherslu að orðalag í viljayfirlýsingu stjórnvalda um lausn Icesave-deilunnar væru frá stjórnvöldum komin. AGS stæði fyrir utan tvíhliða viðræður stjórnvalda hér við Breta og Hollendinga um málið og kæmu ekki að þeim á nokkurn hátt. Hann taldi þó líklegt að orðalagið hafi liðkað fyrir því að Norðurlönd hafi veitt vilyrði fyrir stuðningi við fjármögnun efnahagsáætlunar ríkisins og AGS, en stjórnvöld áréttuðu vilja sinn til að ná samkomulagi um Icesave.

Fram kemur í skýrslunni að þremur lykilþáttum efnahagsáætlunar ríkisins og AGS sé nú lokið og sá fjórði, endurskipulagning sparisjóðanna, sé á lokastigi. Fram kemur að viðræður sendinefndar AGS og stjórnvalda hér hafi að mestu snúist um hvernig styðja mætti við efnahagsbata um leið og mætt væri markmiðum um bætta fjárhagsstjórn hins opinbera og endurskipulagningu fjármálakerfisins. Stjórnvöld og starfsfólk sjóðsins hafi verið sammála um að betri horfur fyrir hið opinbera leyfi heldur minni samdrátt opinberra útgjalda á þessu ári en stefnt hafi verið að. Um leið þurfi að hraða vinnu við endurskipulagningu einkaskulda, hvort heldur þær eru einstaklinga eða fyrirtækja.

Í skýrslu sendinefndar AGS er fagnað þeim skrefum sem Seðlabankinn tók til stuðnings krónunni með því að efla gjaldeyrishöft, en með því hafi myndast rúm fyrir tilslökun vaxta sem styðji við hagvöxt. En vegna óvissu sem enn sé uppi um nákvæma tímasetningu fjármögnunar efnahagsáætlunar stjórnvalda hafi verið samdóma álit starfshóps AGS og stjórnvalda að leggja aukna áherslu á að auka gjaldeyrisforða Seðlabankans. Mark Flanagan segir að því stefnt að aflétta höftum jafnskjótt og auðið sé, en það verði þó tæpast á næstu tólf mánuðum, þótt það gæti mögulega hafist fljótlega eftir þann tíma. „Við þurfum að gera þetta í skrefum þar sem hægt verður að tryggja stöðugleika gjaldmiðilsins.“

Flanagan segir búist við að viðræður vegna þriðju endurskoðunar efnahagsáætlunarinnar hefjist í kringum júní á þessu ári. „Þá leggjum við mat á stöðuna og gerum þær leiðréttingar á stefnunni sem við teljum þörf á. Meðal þeirra mála sem við búumst við að ræða eru lok endurfjármögnunar sparisjóðanna, umbætur á reglum um endurskipulagningu einkaskulda til að ganga úr skugga um að hún gangi vel og þær aðgerðir sem þörf er á í fjármálum hins opinbera á árunum 2011 og 2012.“