Landbúnaðaráðuneytið keypti bankabréf í Kaupþingi

Landbúnaðarráðuneytið notaði hagnað sem fékkst af sölunni á Lánasjóði landbúnaðarins árið 2005 til þess að kaupa bankabréf í Kaupþingi. Eðlilegt hefði verið að skila þessu fé til ríkisféhirðis að mati Ríkisendurskoðunnar. Féð er glatað að stórum hluta.

Fjallað er um málið í skýrslu Ríkisendurskoðunnar um ríkisreikning fyrir árið 2009. Þar segir að landbúnaðarráðuneytið (nú sjávarútvegs‐ og landbúnaðarráðuneyti) seldi Lánasjóði landbúnaðarins árið 2005. Kaupandinn var Landsbanki Íslands hf. Ráðuneytið ráðstafaði handbæru fé sem fékkst við söluna, samtals 214,2 milljónir kr., til kaupa á svokölluðum bankabréfum í stað þess að skila því til ríkisféhirðis.

„Í stað þess að skila ríkisféhirði handbæra fénu ákvað landbúnaðarráðuneytið (nú sjávarútvegs‐ og landbúnaðarráðuneyti) að ávaxta það með því að kaupa svokölluð bankabréf hjá Kaupþingi banka hf. Ráðuneytið tók ákvörðun um ávöxtun og ávöxtunarleiðir. Við hrun Kaupþings í október 2008 var þessi krafa skilgreind sem almenn viðskiptakrafa en ekki inneign sem hefði þá verið varin af neyðarlögunum sem sett voru haustið 2008. Í lok október s.l. samþykkti slitastjórn Kaupþings kröfuna að stærstum hluta og eru nú líkur á að 20-30% hennar verði endurheimt.

Ríkisendurskoðun gerir alvarlega athugasemd við ákvörðun ráðuneytisins um að kaupa umrædd bréf fyrir féð sem fékkst við sölu Lánasjóðs landbúnaðarins. Að mati stofnunarinnar er nauðsynlegt að setja skýrar og samræmdar reglur um eignaumsýslu ríkissjóðs og heimildir einstakra ráðuneyta til að ráðstafa eignum hans.

Þess má geta að í fjáraukalögum fyrir árið 2006 var samþykkt 330 milljón kr. fjárveiting til byggingar reiðhalla, reiðskemma og reiðskála. Í frumvarpi til laganna sagði að framlagið yrði fjármagnað með fjármunum sem eftir stóðu við sölu og niðurlagningu Lánasjóðs landbúnaðarins. Á þessum tíma virðist ekki hafa verið kannað hvar þessir fjármunir voru niðurkomnir.