Töpuðu milljörðum í áhættusömum viðskiptum

Tveir lífeyrissjóðir, Lífeyrissjóður verkfræðinga og Almenni lífeyrissjóðurinn, töpuðu milljörðum í áhættusömum viðskiptum rétt fyrir hrun sem kunna að hafa verið ólögleg. Glórulaust fjárhættuspil, segir sjóðsfélagi.

Greint er frá því í Rannsóknarskýrslu Alþingis, að Lífeyrissjóður verkfræðinga og Almenni lífeyrissjóðurinn, hafi tekið þátt í viðskiptum með svonefndar skuldatrygginar á Glitni og Kaupþing, með milligöngu Landsbankans, við svissneskan banka UBS. Þetta var í lok mars, hrunárið 2008.

Þau virðast hafa verið með þeim hætti að lífeyrissjóðirnir sömdu við svissneska bankann um skuldabréf, sem tengdist lánshæfi Kaupþings og Glitnis. Féllu bankarnir, græddu svisslendingarnir, en ef íslensku bankarnir héldu velli til 2013 þá fengju lífeyrissjóðirnir vexti á fjárfestinguna, ef frásögn Rannsóknarnefndarinnar er rétt skilin.

Til að gera langa sögu stutta þá töpuðu lífeyrisjóðirnir milljörðum á þessu, en svissneski bankinn græddi, þegar íslensku bankarnir fóru á hausinn. Upphafleg fjárfesting þeirra var samanlagt einn og hálfur milljarður, en síðar á árinu settu þeir meira í brallið.

Þorbergur Steinn Leifsson, sem er í lífeyrissjóði verkfræðinga, hefur gagnrýnt þessi viðskipti harðlega. Segir þetta hafa verið gersamlega glórulaust fjáhættuspil þar sem veðjað hafi verið gegn allri almennri skynsemi. Og hann spyr: Hvaða upplýsingar hafði stjórn lífeyrissjóðsins sem hinn reyndi svissneski banki hafði ekki um íslensku bankana?

Samskipti Þorbergs Steins og Fjármálaeftirlitsins gefa enn fremur til kynna að gjörningarnir hafi verið ólöglegir. En samningarnir virðast ekki hafa verið til þess að draga úr áhættu sjóðanna, heldur fremur auka hana. Rannsóknarnefndin segir að vorið 2008 hafi markaður með skuldatryggingar talið verulegar líkur á greiðslufalli bankanna.

Fréttastofa hefur ekki náð í Sigurði Áss Grétarssyni, sem var stjórnarformaður Lífeyrissjóðs verkfræðinga á þessum tíma.

Bjarki A. Brynjarsson, núverandi stjórnarformaður, segir að verið sé að fara yfir málið hjá sjóðnum.