AGS gagnrýnir ehf-væðingu síðustu ára

Breyta ætti skattareglum svo einkahlutafélög einyrkja þurfi að greiða tekjuskatt af greiðslum til eigenda að mati sérfræðinga AGS. Þeir telja núverandi fyrirkomulag ófullnægjandi. Leggja til kerfi svipað og á hinum Norðurlöndunum.

Lagt er til að ýmsar breytingar verði gerðar á íslenska skattkerfinu í skýrslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (AGS) sem unnin var fyrir íslensk stjórnvöld. Í skýrslunni er farið yfir kosti og galla íslenska kerfisins. Sérfræðingar sjóðsins segja það að mörgu leyti gott, sér í lagi þar sem það sé fremur einfalt og með fáum undantekningum.

Skattkerfið er þó fráleitt gallalaust að mati AGS, og eru meðal annars gerðar athugasemdir við svokallaða ehf-væðingu sem orðið hefur á undanförnum árum. Undanfarið hafa einyrkjar haft umtalsverðan hag af því að stofna einkahlutafélög utan um reksturinn til að geta tekið hluta af tekjunum af vinnu sinni út úr félögunum sem hagnað en ekki hefðbundin laun.

Af venjulegum tekjum greiða launamenn skatt á bilinu 37,2 til 46,1 prósent. Af hagnaði fyrirtækja er hins vegar greiddur samtals 32,7 prósenta skattur.

Til að koma í veg fyrir að einyrkjar greiði sjálfum sér engin laun og taki allar tekjur umfram útgjöld sem hagnað þurfa þeir að greiða sjálfum sér eðlileg laun. Ríkið ákveður á hverju ári hver lágmarkslaun í hinum ýmsu stéttum einyrkja eru, allt frá smiðum að taugaskurðlæknum. Allt umfram launin, sem kölluð eru reiknað endurgjald, er svo hægt að taka út sem hagnað, og greiða af því lægri skatt.

Sérfræðingar AGS gera alvarlegar athugasemdir við þetta kerfi, og segja það ófullnægjandi. Þeir benda á að lágmarkslaun hinna ýmsu stétta virðist allt of lág, og þau hafi ekki hækkað frá árinu 2007, þrátt fyrir miklar breytingar á almennum launum frá þeim tíma. AGS leggur til að farin verði sama leið hér á landi og á hinum Norðurlöndunum til að koma í veg fyrir þetta vandamál.

Í Noregi, Finnlandi og Svíþjóð eru notuð annars konar kerfi, sem taka mætti upp hér á landi, að mati sjóðsins. Þar er sett ákveðið hámark á hagnað fyrirtækja byggt á eignum þeirra. Leyfilegt er að taka eðlilegan hagnað út úr fyrirtækjunum, en allt umfram það verður að reikna sem laun.

Þetta þýðir að lítil einkahlutafélög með takmarkaðar eignir verða að fara með greiðslur til eigenda, sem jafnframt eru starfsmenn félagsins, eins og laun.