Fastgengisstefna ekki útilokuð

Seðlabanki Íslands viðurkennir í nýrri skýrslu að misbrestur hafi verið á framkvæmd peningamálastefnunnar hér á landi síðan verðbólgumarkmið var tekið upp. Bankinn útilokar ekki að fallið verði frá sjálfstæðri peningastefnu.

Skýrsla seðlabankans ber heitið Peningastefnan eftir höft, en henni hefur verið skilað til viðskiptaráðherra. Í skýrslunni er fjallað um árangur peningastefnu bankans undanfarin ár, og um framtíðarhorfur eftir að efnahagsáætlun Alþjóðagjaldeyrissjóðsins lýkur hér á landi, bæði hvað stjórntæki bankans varðar og möguleika í gjaldmiðlamálum.

Þar kemur fram að skoða þurfi þá valkosti sem standa til boða þar sem árangur þeirrar peningastefnu sem tekin var upp fyrir tæpum áratug hafi verið slakur. Fjöldi mögulegra úrbóta er því kynntur til sögunnar í skýrslunni.

Kostir og gallar fastgengisstefnu

Meðal þess sem sérstaklega er fjallað um eru kostir og gallar fastgengisstefnu, en fastgengisstefna myndi þýða að Íslendingar gæfu sjálfstæða peninagmálastefnu upp á bátinn. Þar er Evran sögð heppilegasti gjaldmiðillinn til að festa gengi krónunnar við, verði sú leið farin, þar sem stór hluti vöruviðskipta Íslendinga séu við Evrulönd. Hins vegar aukist líkurnar á árásum spákaupmanna með þeirri leið.

Imprað á myntráði

Önnur leið sem imprað er á er svokallað myntráð, þannig að á bak við hverja krónu í umferð eigi Seðlabankinn Evrur á móti. Hins vegar sé dýrt að safna slíkum gjaldeyrisforða.

Bankinn segir meiri trúverðugleika fylgja því að taka einhliða upp annan gjaldmiðil, en ýmsir pólitískir vankantar séu á þeirri leið.

Því er innganga í Evrusvæðið með aðild að Evrópusambandinu, sögð besti kosturinn, eigi á annað borð að festa íslenska gengið við annan gjaldmiðil. Hins vegar er þó tekið fram í skýrslunni að jafnvel þótt svo verði þurfi að huga að ýmsum umbótum á núverandi peningastefnu, því nokkur ár munu líða áður en af aðild getur orðið.

Til dæmis eru nefndar breytingar á útfærslu verðbólgumarkmiðsins og ýmis þjóðhagsvarúðartæki til að draga úr kerfisáhættu í hagkerfinu. Þau eru allt frá því að setja stífari reglur um greiðslumat lántakenda, til þess að skattleggja skuldir fjármálastofnana umfram innstæður viðskiptavina.