Kaupmáttarskerðingin sú mesta síðan uppúr 1990

Þetta kemur fram í Morgunkorni greiningar Íslandsbanka. Þar segir að mikil umskipti hafa orðið íslenska vinnumarkaðnum á undanförnum misserum og hefur sjaldan reynt eins mikið á sveigjanleika hans og nú. Eins og kunnugt er hefur vinnumarkaðurinn einkennst af umtalsverðu atvinnuleysi, hópuppsögnum og í sumum tilfellum beinum nafnlaunalækkunum.

Í takt við það árferði sem hér hefur ríkt hafa launahækkanir síðustu mánaða verið afar litlar, sér í lagi ef tekið er mið af því sem áður var þegar atvinnumarkaðurinn einkenndist af mikilli þenslu og launaskriði.

Samkvæmt launavísitölu Hagstofunnar sem birt var nú í morgun hækkuðu laun um 0,3% frá fyrri mánuði og um 1,9% frá sama mánuði fyrir ári. Til samanburðar má nefna að í október fyrir ári nam tólf mánaða hækkun launa 8,8%.

Á sama tíma og launhækkanir hafa verið afar litlar hefur verðbólga verið mikil. Hefur kaupmáttur launa nú rýrnað um 13,1% frá því að hann var hér mestu í janúar árið 2008. Á síðustu tólf mánuðum hefur kaupmáttar lækkað um 7,1% en gera má ráð fyrir að kaupmáttur ráðstöfunartekna heimilanna hafi rýrnað enn frekar, þá m.a. vegna þess að atvinnuleysi hefur aukist mikið undanfarið.

Ljóst er að samningsstaða flestra launþega er nokkuð veik og búast má við að enn fleiri komi til með að sæta beinum nafnlaunalækkunum. Á sama tíma mun verðbólgan verða áfram talsverð, þó hún komi til með að hjaðna nokkuð hratt á næstunni. Auk þess má reikna með að aðhaldsaðgerðir í ríkisfjármálum og þær skatthækkanir sem framundan eru komi svo til með að skerða enn frekar ráðstöfunartekjur heimilanna. Reikna má með að kaupmáttur taki ekki að aukast á ný fyrr en í fyrsta lagi á seinni hluta næsta árs.