Verðfall á olíu dregur fleiri ríki inn í kreppu

Hríðlækkandi olíuverð á heimsmarkaði er líklegt til að draga enn fleiri ríki í hringiðu heimskreppunnar að mati sérfræðinga. Útlit er fyrir halla á fjárlögum í olíuveldinu Sádí Arabíu og niðursveiflu í Sameinuðu arabísku furstadæmunum. Guðjón Helgason.

Verð á olíutunnunni á heimsmarkaði er komið niður í þrjátíu og sex bandaríkjadali en fór hæst í nærri hundrað og fimmtíu dali á tunnuna síðasta sumar. Alþjóðleg matsfyrirtæki hafa lækkað lánshæfismat fjölda olíuframleiðsluríkja vegna þess að þau geti ekki skilað hallalausum fjárlögum að óbreyttu. Þau þurfi að skera niður opinber útgjöld.

Halli verður á fjárlögum Sádí Arabíu næsta ár í fyrsta sinn í sex ár. Sádí Arabar eru þó í þeirri öfundsverðu stöðu að þola lækkun niður í fimm dali á tunnu án teljandi vandræða. Það á ekki við mörg önnur olíuríki. Sérfræðingar segja ráðamenn í Venesúeal verða að fá áttatíu dali fyrir tunnuna til að ná endum saman, Íranar fimmtíu dali og yfirvöld í Sameinuðu arabísku furstadæmunum þrjátíu dali.

Verðlækkunin kemur á versta tíma því flest ríkin munu hafa lagt út í fjárfrek verkefni þegar verðið hafi verið í hæstu hæðum. Í Venesúela var orka niðurgreidd og lagað til í heilbrigðiskerfinu, Rússar juku við hernaðarafl sitt, og yfirvöld í Sameinuðu arabísku furstadæmunum lögðu út í milljarða fasteignaframkvæmdir.

Vandinn sé sá að þessi ríki þurfi að selja meiri olíu til að ná inn meiri tekjum en þá lækki verðið sem aðeins hækki með minna framboði. Olíuverð hefur lækkað þó OPEC, samtök olíuútflutningsríkja hafi samþykkt að draga úr framleiðslu sem átti að hafa þveröfug áhrif. Sérfræðingar segja að aðeins sextíu til sjötíu prósent OPEC ríkja eigi eftir að fylgja þeirri ákvörðun.