Svar við grein Per Ekström varðandi varan­legar undan­þágur

Þann 26. júlí birtist á Vísi skoðanagrein eftir Per Ekström, fyrrverandi ráðuneytisstjóra í Finnlandi. Þar reynir hann að sannfæra lesendur um að varanlegar undanþágur standi Íslandi til boða í aðildarviðræðum við Evrópusambandið, komi til þeirra.

Dæmið sem Ekström nefnir varðar fremur smávægilegt atriði, það er að Álandseyjar — samfélag um 30.000 manna — þurfi ekki að greiða virðisauka- og vöruskatta af sölu varnings í siglingum milli Álandseyja og nágrannaríkja. Það hljóta allir að sjá að þetta er engan veginn sambærilegt við það að Evrópusambandið leyfði aðildarríki að halda öllum sjávarútvegi sínum — helstu atvinnugrein sinni í gegnum árin — utan yfirráða Evrópusambandsins.

Þvert á móti höfum við sönnunargögn þess efnis að undanþága frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni sé ekki eitthvað sem Evrópusambandið hefur verið reiðubúið að veita. Grænland, Noregur og Írland eru öll dæmi um það. Bent hefur verið á Möltu í þessu samhengi, en þar er einungis um að ræða takmörkun á því hvers konar skip fá að veiða við strendur ríkisins, í þágu verndarsjónarmiða.

Við vitum sömuleiðis að mörg önnur aðildarríki myndu vilja sambærilega undanþágu ef Ísland fengi hana. Þau ríki gætu þá haldið inngöngu Íslands í gíslingu nema þau fengju sjálf sams konar undanþágu.

Enn fremur ber að halda því til haga að 32 ár eru liðin síðan þessi litla undanþága var veitt. Síðan þá hefur Evrópusambandið gjörbreyst og áherslur sambandsins sömuleiðis. Því er ekki hægt að fullyrða að Evrópusambandið sé enn reiðubúið að veita slíkar undanþágur.

Höfundur er tölvunarfræðingur.