Atvinnuvegaráðherra taki fram fyrir hendur Haf­ró

Það kom frétt frá Hafró á dögunum að stofnvísitala þorsks á Íslandsmiðum væri sú lægsta frá 2011. Það þýðir á mannamáli að það er nánast gefið að það verði lækkun á ráðgjöf varðandi hámarksafla þorsks á næstkomandi fiskveiðiári. Lækkunin gæti numið c.a. 4 til 8% og verði innan við 200 þúsund tonn. Ef það verður að veruleika, þá verður árleg ráðgjöf um hámarksafla þorsks búinn að minnka/lækka hátt í hundrað þúsund tonn á 7 ára tímabili. Það er aflaverðmæti upp á tugi milljarða árlega. Það er líka annar vinkill á þessari vitleysu frá Hafró en hann er sá að það er mjög erfitt að veiða aðrar fisktegundir t.d. ýsu eða ufsa án þess að fá töluvert magn af þorski eða mjög hátt hlutfall þorski, þó reynt sé að sækja í ýsu eða ufsa að meiri krafti.

Útgerðarmenn, fiskverkendur og samtök sjómanna hljóta að fara berja í borðið og heimta að farið verði ofan í saumana á aðferðarfræði Hafró. Upplifun sjómanna er í engu samræmi við ráðgjöf Hafró þegar kemur að þorskstofnum umhverfis landið. Það fer allt of mikill orka og tími í að forðast að fá þorsk í veiðarfæri og ná hærra hlutfalli af öðrum tegundum, t.d. ýsu og ufsa á móti þorskaflanum.

Atvinnuvegaráðherra verður í sumar að taka fram fyrir hendur Hafró og heimila hámarksafla í þorski sem er langt um meira en Hafró mun koma til með að mæla fyrir um í sinni væntanlegu ráðgjöf fyrir næstkomandi fiskveiðiár. Fordæmi eru fyrir slíkum vinnubrögðum hjá nágrönnum okkar á Grænlandi, sem hafa þegar ákveðið að hámarksafli þorsks sé nærri tvöfalt á við ráðgjöf fiskfræðinga við Austur Grænlandi og á Dorhn bankanum, við miðlínu Íslands og Grænlands. Þar eru Grænlendingar ásamt ESB skipum, Færeyingum og Norðmönnum að veiða þorskgöngur frá Íslandsmiðum, sbr. gögnum frá Grænlandi.

Hafró hefur fyrir margt löngu síðan misst trúverðugleika sinn þegar kemur að ráðgjöf varðandi veiðar á þorski og nýtingu fiskistofna á Íslandsmiðum. Árangurinn er vægast sagt slakur, margir fiskstofnar eru í rjúkandi rúst eftir áratuga óstjórn Hafró og nægir þar að nefna humarinn, djúpkarfa, rækjustofna og kolategundir svo eitthvað sé nefnt, að ógleymdri þeirri staðreynd að minna er veitt af þorski í dag en þegar völdin voru færð í hendur Hafró fyrir tugum ára.

Ef Atvinnuvegaráðherra vantar nýlegt íslenskt fordæmi til að styðja við ákvörðun um að veiða umfram ráðgjöf Hafró og fiskifræðinga er nærtækast að horfa til ákvörðunar ráðherra varðandi djúpkarfa en Hafró lagði til veiðibann/enga kvóta á djúpkarfi en Atvinnuráðherra ákvað á síðasta fiskveiðiári engu að síður að gefa út aflaheimildir, fór þar með gegn ráðgjöf Hafró. Annað fordæmi er kvóti sem Íslensk stjórnvöld gefa út á hverju ári í makríl og eru hreinar umfram aflaheimildir við ráðgjöf fiskifræðinga á alþjóðavísu. Hér eru tvö fordæmi sem Atvinnuvegaráðherra getur horft til þegar kemur að því í sumar, að taka fram fyrir hendurnar á Hafró varðandi ráðgjöfina um heildarafla í þorski fyrir næstkomandi fiskveiðiár.

Höfundur er smábátasjómaður og búsettur í Langanesbyggð.